Sanne Laoshi, Author at Baozi TV

All posts by Sanne Laoshi

Chinese Grammatica voor Beginners

Chinese Grammatica voor Beginners

Chinese Grammatica voor Beginners

Goed nieuws! Chinees is dan misschien wel moeilijk als het gaat om het schrijven of de uitspraak, maar de basisgrammatica van het Mandarijn is helemaal niet zo moeilijk! Natuurlijk zijn er wel een paar grammatica regels waar je je aan moet houden. In dit artikel leer je de basisregels van de grammatica van het Mandarijn om je een goed eindje opweg te helpen.  

Begin bij het begin

Een goed begin is het halve werk! En dat geldt zeker voor het leren van het Mandarijn. Als je goed Chinees wilt leren spreken, lezen en schrijven is het belangrijk dat je eerst de basis goed onder de knie hebt. Weet je eigenlijk al iets over de achtergrond van het Chinees? Heb je de Pinyin al geleerd? Weet je al in welke volgorde je karakters moet schrijven? Dan ben je klaar voor de volgende stap! De grammatica van het Mandarijn is dus niet zo heel moeilijk. Als je de regeltjes kent kun je het al snel toepassen in de praktijk. Probeer eens de woorden uit de voorbeelden in dit artikel te vervangen voor andere Chinese woorden die je al kent.

Mandarijnse zinsstructuur in het kort

Misschien weet je al hoe zinsbouw in het Chinees gaat omdat je dit Baozi TV artikel hebt gelezen, of misschien is dit nog nieuw voor je. Hoe dan ook moet je altijd blijven herhalen! Ik spreek uit eigen ervaring als ik zeg dat herhaling, bij het leren van Chinees, de sleutel tot succes is! Hoe worden zinnen ook alweer opgebouwd in het Mandarijn?

Tegenwoordige tijd

Zinsbouw in het Chinees gaat hetzelfde als zinsbouw in het Nederlands, namelijk: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp. Eitje dus! Kijk maar eens naar onderstaand voorbeeld. Misschien kun je ook al wel zelf een zin proberen te maken met een ander lijdend voorwerp. Bijvoorbeeld: 包子 bāozi gestoomd broodje.

Zinsbouw in het Chinees gaat hetzelfde als zinsbouw in het Nederlands, namelijk: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp.

Bijvoorbeeld: Ik eet soep = 我 wǒ (ik) 吃 chī (eet) 汤 tāng (soep).

Als je een tijdsbepaling wilt toevoegen, komt deze in het Chinees voor het werkwoord. Dan wordt de zinsbouw: onderwerp – tijd – werkwoord – lijdend voorwerp.

Bijvoorbeeld: Ik eet vandaag soep = 我 wǒ (ik) 今天 jīntiān (vandaag) 吃 chī (eet) 汤 tāng (soep).

De tijd komt in het Chinees dus op een andere plaats in de zin dan in het Nederlands. Hier moet je dus goed opletten, want het zal niet vanzelf gaan. Chinezen hechten er minder belang aan om tijd uit te drukken in een zin dan wij Nederlanders. Tijd moet vaak afgeleid worden uit de context. 

Verleden tijd

Het werkwoord verandert in de verleden tijd niet. Daar hoeven we ons dus niet druk over te maken. Dit kan in het begin wat verwarrend zijn voor ons als Nederlanders. Voor ons is het uitdrukken van een tijd in de zin heel belangrijk. In het Chinees moet je dit echter loslaten. Je kunt de tijd niet ontdekken aan de vorm van het werkwoord. Je moet de tijd ontdekken uit de context.

Bijvoorbeeld:

Gisteren at ik soep = 我 wǒ (ik) 昨天 zuótiān (gister) 吃 chī (eet) 汤 tāng (soep).

Morgen eet ik soep = 我 wǒ (ik) 明天 míngtiān (morgen) 吃 chī (eet) 汤 tāng (soep)

Belangrijk: Het werkwoord voor eten is: 吃 chī. Het werkwoord verandert in het Chinees niet, in welke tijd je het ook gebruikt.

Vraagwoorden

Ook vraagwoorden vallen onder de grammatica van het Mandarijn. In het Mandarijn kun je namelijk niet zoals in het Nederlands de zinsvolgorde aanpassen. Als je in het chinees een vraag wilt stellen hoef je alleen maar een vraagpartikel aan het einde van de zin te plakken, zonder de zinsvolgorde te veranderen. Een partikel is los woord dat een grammaticale functie met zich mee draagt. Een vraagpartikel is dus een woord dat een normale zin tot een vraagzin kan maken. Er zijn meerdere vraagwoorden in het Mandarijn die je aan het einde van een zin kunt plakken om de zin in een vraagzin te veranderen. Het standaard vraagpartikel in het Chinees is: 吗 ma (neutrale toon).

Bijvoorbeeld:

De vraag Eet ik vandaag soep? is in het Chinees: wǒ (ik) jīntiān (vandaag) chī (eet) tāng (soep) ma?

Eet jij morgen soep? 你明天吃汤吗 nǐ (jij) míngtiān (morgen) chī (eet) tāng (soep) ma?

Als je in de voorbeelden hierboven het vraagwoord weg zou laten heb je alsnog een correcte zin. Het is alleen geen vraag meer, maar een verklaring. 

Hoe kaats je een vraag terug?

Het Chinees heeft een heel handig woordje om een vraag terug te kaatsen, namelijk 你呢 nǐ ne. Dit betekent: en jij? Dit kun je eigenlijk bijna altijd vragen. Je kunt 你 ook vervangen voor 他 tā hij, 她 tā zij, 我 wǒ ik。Misschien heb je het artikel over jezelf voorstellen in het Chinees al gelezen. Dan kun je onderstaand voorbeeld waarschijnlijk al helemaal begrijpen.

Bijvoorbeeld:

我很好, 你呢? Wǒ hěn hǎo, nǐ ne? Met mij gaat het goed, en met jou?

我是荷兰人,她呢?Wǒ shì hélánrén, nǐ ne? Ik ben een Nederlander, en jij?

Het woordje 呢 kan gebruikt worden achter elk zelfstandig naamwoord en achter alle namen. Het is dus een woord dat gebruikt kan worden om iets te vragen over het object waar het achter staat. Het is dus eigenlijk de Chinese equivalent van ‘en hoe zit het met…?’. 呢 is al een vraagwoord van zichzelf, dus je hoeft er geen 吗 meer achter te plakken.

Wat?!?

‘Wat’ vind ik persoonlijk een heel fijn woord en ik gebruik het misschien wel meer dan honderd keer per dag. Een ‘must learn’ in het Chinees dus. Je kunt het in allerlei contexten gebruiken. Als je verbaasd bent: waaat? Of als je boos bent: wat? Als je niet weet wat iets is: wat? Of als je iemand niet kunt verstaan: wat? De hamvraag is dus: wat is wat in het Chinees?

Wat
什么
shénme
什么 is dus net als het woord 呢 een vraagwoord op zich. Je hoeft er dus geen 吗 meer achter te plakken. Het wordt hetzelfde gebruikt als het Nederlandse woord ‘wat’. Je kunt het achter een zin plakken, maar je kunt het ook gewoon los gebruiken.

Bijvoorbeeld:

你吃什么?
nǐ chī shénme?
Wat eet jij?

她说什么?
tā shuō shénme?
Wat zegt zij?/Wat zei zij?

Belangrijk:
Het werkwoord voor praten is: 说 shuō

Werkwoorden

Als je denkt aan grammatica van het Mandarijn, dan denk je natuurlijk ook aan werkwoorden. Zoals we al eerder zagen veranderen werkwoorden niet als ze in een andere tijd komen te staan. Ook blijven werkwoorden in Chinese grammatica onveranderd, ongeacht of het onderwerp in meervoud of enkelvoud is. Met alleen een onderwerp en een werkwoord kun je al een correcte korte zin maken. Zinnen maken in het Chinees is dus super makkelijk, je moet alleen wel de woorden te kennen.

Vier Chinese werkwoorden die je MOET kennen

Zodat je alvast een vliegende start kunt maken met het leren van Chinees zijn hier vier werkwoorden die je veel zult gebruiken. Let goed op de uitspraak en de tonen van de woorden en probeer er alvast wat zinnen mee te maken.

1. 是 shì zijn

Voorbeeld voor 是:

我是荷兰人
wǒ shì hélánrén
Ik ben een Nederlander

我是老师
wǒ shì lǎoshī
Ik ben docent

我是桑娜
wǒ shì sāngnà
Ik ben Sanne

2. 有 yǒu hebben

Voorbeeld voor 有:

她有朋友吗?
tā yǒu péngyou ma?
Heeft zij vrienden?

我有汤
wǒ yǒu tāng
Ik heb soep

你有什么汤呢?
nǐ yǒu shénme tāng ne?
En wat heb jij voor soep?

3. 在 zài zich bevinden

Nummer 3 ‘在 zài zich bevinden‘ lijkt misschien in eerste instantie een vreemde eend in de bijt. Maar dit woord wordt heel vaak gebruikt in het Chinees. Het wordt namelijk altijd gebruikt om aan te geven dat iets ergens is, vaak in combinatie met een plaats. We hebben geen directe vertaling voor dit woord in het Nederlands, maar het komt overeen met het Nederlandse werkwoord ‘zijn’ + een voorzetsel. Kijk maar eens naar de voorbeelden.

Voorbeeld voor 在:

你在吗?
nǐ zài ma?
Ben je er?

我在
wǒ zài
Ik ben er

我在荷兰
wǒ zài hélán
Ik ben in Nederland

4. 想 xiǎng willen

Voorbeeld voor 想:

你想什么?
nǐ xiǎng shénme?
Wat wil je?

他想吃什么?
tā xiǎng chī shénme?
Wat wil hij eten?

我想吃汤
wǒ xiǎng chī tāng
Ik wil soep eten

Woordenlijst

Wat heb je in dit artikel allemaal geleerd? Naast de basis grammatica regels van het Mandarijn heb je ook al best wel wat woorden en zinnen geleerd! Hier is een overzicht van alle tot nu toe geleerde woorden en nog een paar voorbeeldzinnen om mee te oefenen.

  • 吃 chī eten (ww)
  • 包子 bāozi gestoomd broodje
  • 今天 jīntiān vandaag
  • 昨天 zuótiān gister
  • 明天 míngtiān morgen
  • 吗 ma vraagwoord
  • 呢 ne vraagwoord
  • 什么 shénme wat (vraagwoord)
  • 是 shì zijn (ww)
  • 有 yǒu hebben (ww)
  • 在 zài zich bevinden (ww)
  • 想 xiǎng willen (ww)
  • 说 shuō praten (ww)
  • 汤 tāng soep
  • 老师 lǎoshī docent
  • 荷兰 hélán Nederland
  • 人 rén mens(en)
  • 朋友 péngyǒu vriend(en)

Voorbeeldzinnen:

你今天想吃什么?Nǐ jīntiān xiǎng chī shénme? Wat wil je vandaag eten?
老师说什么?Lǎoshī shuō shénme? Wat zei de docent?
我朋友是荷兰人,他是老师。Wǒ péngyǒu shì hélán rén, tā shì lǎoshī. Mijn vriend is een Nederlander, hij is een docent.
你想说什么? Nǐ xiǎng shuō shénme? Wat wil je zeggen?
我想吃包子,你呢?你想吃什么? Wǒ xiǎng chī bāozi, nǐ ne? Nǐ xiǎng chī shénme? Ik wil gestoomde broodjes eten, en jij? Wat wil jij eten? 

En hoe nu verder? 

Heb je de grammatica van het Mandarijn onder de knie? Dan kun je nu verder met het leren van nieuwe woorden, zodat je nog meer zinnen kunt gaan maken. Onderschat niet hoe belangrijk de Pinyin is bij het leren van nieuwe woorden. Hoe beter je de Pinyin kent, hoe beter je uitspraak, en hoe meer de Chinezen onder de indruk zullen zijn van je Chinees. Doordat ik zelf het Pinyin alfabet en de tonen altijd heel serieus heb genomen heb ik nu totaal geen moeite meer met de Chinese uitspraak en kan ik vloeiend Chinees praten. Nu is het aan jou. Succes! Houdt vooral ook de baozitv.nl website in de gaten voor nieuwe lessen Chinees!

Pinyin Mastery – leer Pinyin en master de Chinese uitspraak

Pinyin Mastery – leer Pinyin en wordt meester in Chinese uitspraak

Chinees is niet de makkelijkste taal om te leren en ik heb zelf ook vaak op het punt gestaan de handdoek in de ring te gooien. De combinatie van ingewikkelde uitspraken, moeilijke karakters en lange zinnen kunnen je ontmoedigen, maar met onderstaande tips & tricks kom je er wel! Neem je tijd, volg BaoziTV op de voet en ga van nul naar vloeiend in het Chinees! Met het lezen van dit artikel leg je de basis voor het leren van Chinees. Door het leren van Pinyin wordt je een meester in Chinese uitspraak!

Waarom is een meester worden in Pinyin zo belangrijk?

Omdat het Chinees geen fonetische taal is, kun je niet meteen aan het schrift zien hoe het wordt uitgesproken. Daarom heeft het Chinees naast Chinese karakters ook een systeem om de uitspraak van de karakters op te schrijven in Latijnse letters. Dit systeem wordt ook wel Hanyu Pinyin genoemd. Je kunt basis achtergrondinformatie over Pinyin lezen in dit andere BaoziTV artikel. Hier gaan we dieper in op de Pinyin, leer je veel gemaakte fouten te voorkomen en krijg je handige tips om de Pinyin onder de knie te krijgen. 

Pinyin als basis

Om te beginnen heb je Pinyin dus nodig om de uitspraak van een karakter te leren. Als je weet hoe je Pinyin op de juiste manier moet lezen, weet je ook hoe je een karakter moet uitspreken, omdat deze twee dingen aan elkaar zijn gelinkt. Hoe beter je de Pinyin leert bij een karakter, hoe beter je algemene uitspraak van het Chinees zal zijn. 

Bovendien heb je Pinyin nodig voor het typen van Chinese karakters in je mobiel of op je computer. Als je een Chinees toetsenbord installeert kun je Chinese karakters invoeren op je qwerty toetsenbord door Pinyin te typen. Als je lekker met je Chinese vrienden (link naar: hoe maak je vrienden in het Chinees) wilt chatten gebruik je Pinyin dus dagelijks! 

Pinyin is ook belangrijk voor het leren van de tonen. Het Chinees is een toontaal, en het Mandarijn heeft wel 5 verschillende tonen. Deze tonen worden aangegeven met streepjes boven de Pinyin woorden, waardoor je weet op welke toon dit woord moet worden uitgesproken. 

Je kunt het leren van Pinyin ook wel als de basis van je leerweg zien. Als je Pinyin niet gemasterd hebt kun je het nog wel eens moeilijk krijgen met het vloeiend worden in Chinees. 

Funfact: Chinese kinderen beginnen ook met het leren van Pinyin voordat ze beginnen aan de andere onderdelen van de Chinese taal. Dit gaat vaak nog op een hele ouderwetse en gedisciplineerde manier waarbij een hele kinderklas tegelijkertijd alle klanken op dreunt.

Het ultieme Pinyin alfabet overzicht

Pinyin is dus eigenlijk een soort alfabet met letters die wij gewoon kunnen lezen. Dit alfabet is onder te verdelen in twee delen. Het bovenste deel bestaat uit alle klinkers en het onderste deel bestaat uit medeklinkers. Je kunt klanken uit het bovenste deel koppelen met klanken uit het onderste deel en zo woorden vormen. Dit zijn dan ook alle Chinese klanken die in het Mandarijn bestaan. Als je deze goed onder de knie hebt kun je alle Chinese woorden uitspreken. Kijk maar eens in de tabellen hieronder. Aan de rechterkant zie je hoe de klanken moeten worden uitgesproken met de Nederlandse uitspraak. 

De bovenste helft

Pinyin

a – o – e – i – u – ü
ai – an – ang – ao – ong – ou
ei – en – eng – er
ia – ian – iang – iao
ie – in – ing – iu – iong
ua – uai – uan – uang
ui – un – uo
üe – üan – ün

Nederlandse uitspraak

aa – oh – uh – ie – oe – uu
aai – an – ang – auw – ong – oow
eej – un – ung – ar
ie’aa – ie’en – ie’ang – ie’au
ie’eh – in – ing – ie’oow – ie’ong
oe’a – oe’ai – oe’an – oe’ang
oe’eej – oe’un – oe’o
uu’e – uu’an – uu’un

De onderste helft

Pinyin

b – p – m – f
d – t – n – l
z – c – s
zh – ch – sh
j – q – x
g – k – h
r – y – w

Nederlandse uitspraak

boh – poh – moh – foh
duh – tuh – nuh – luh
tz – ts – ss
dzj – tzj – shj
tjie – tsjie – ssjie
guh (engelse g) – kuh – gguh
rzj – jie – woe

Sanne Laoshi’s ervaring:
De Chinese uitspraak kan in het begin best moeilijk zijn, maar Pinyin is echt een handig hulpmiddel. Ikzelf heb het leren van Pinyin altijd heel serieus genomen en heb gemerkt dat Chinezen vaak erg onder de indruk zijn als ik zi-ci-si- en zhi-chi-shi goed uitspreek met duidelijk onderscheid. Als je dit goed aanleert zul je daar zeker mee opvallen en boven de andere Chinees-lerenden uitsteken.

Hoe gebruik je Pinyin?

Als je weet hoe je alle individuele klanken moet uitspreken kun je beginnen met het combineren van klanken en het maken van woorden. Je kunt bovenstaande tabel gebruiken bij het maken van combinaties. Probeer maar eens een letter van de onderste helft te combineren met een klank uit de bovenste helft.

Bijvoorbeeld:
b + ao = bao
z + i = zi
→ bāozi = gestoomd broodje (包子)

zh + ong = zhong
w + en = wen
→ zhōngwén = Chinees (中文)

Er bestaan in totaal 409 combinaties die gebruikt worden in het Mandarijn. Dat zijn er dus eigenlijk helemaal niet zo veel. Het nederlands heeft bijvoorbeeld veel meer meer verschillende mogelijke klanken. Als je er even goed voor gaat zitten kun je de Pinyin dus zo onder de knie hebben. Er zijn nog wel wat uitzonderingen en onmogelijke combinaties in bovenstaand Pinyin overzicht. Trap niet in de veel gemaakte fouten!

De 10 meest gemaakte fouten bij Pinyin

  1. Retroflex: Dit klinkt misschien wat vreemd, maar de klanken zh, ch, sh moeten worden uitgesproken met de tong omhoog gekruld. Deze klanken worden ook wel retroflexe klanken genoemd. Waarschijnlijk moet je dit een paar keer hardop uitspreken voordat je het verschil onder de knie krijgt. Het is wel een heel belangrijk verschil want het woord krijgt een andere betekenis als je het uitspreekt zonder retroflex.
  2. De klanken ‘uo’ en ‘ou’ lijken heel erg op elkaar in Pinyin, maar de uitspraak is weldegelijk heel anders. ‘uo’ wordt uitgesproken als oe’o en ‘ou’ wordt uitgesproken als oow. Haal deze twee dus niet door elkaar.
  3. De letter ‘i’ wordt in het Chinees vaak bijna niet uitgesproken. ‘Zi’ wordt dan ook niet uitgesproken als tzie maar als tz. Hetzelfde geldt voor de klanken si, ci, zhi, shi, chi, yi, ri, j, q, x.
  4. Soms verandert de uitspraak van een klinker achter een bepaalde (mede)klinker. Opzichzelfstaand wordt ‘a’ uitgesproken als aa, maar ‘ian’ klinkt als ie’en, niet als ie’an. Hier wordt de ‘a’ dus meer uitgesproken als een eh in plaats van aa. Andere voorbeelden hiervan zijn: xuan, juan, quan, yuan. Deze worden uitgesproken als ssuu’en, dzjuu’en, tzjuu’en, juu’en.
  5. Soms worden twee klanken achter elkaar gezet, maar apart uitgesproken. Er komt in de Pinyin dan een hoge komma tussen de klanken. Xi’an wordt dus uitgesproken als xi + an = sie aan. Xian wordt uitgesproken als ssie’en.

De vijf Chinese tonen

De tonen zijn heel belangrijk in het Chinees, omdat het een toontaal is. Dit is een taal waarbij de betekenis van een woord afhankelijk is van de toon waarop het woord wordt uitgesproken. Zo’n toon is dus best wel belangrijk. Als een woord op dezelfde manier wordt uitgesproken als een ander woord, maar op een andere toon, dan kan het iets heel anders betekenen.

Het Mandarijn heeft 5 verschillende tonen. Deze tonen worden aangegeven met streepjes boven de Pinyin woorden, waardoor je weet op welke toon dit woord moet worden uitgesproken. Soms worden de tonen niet aangegeven met streepjes maar met de nummers 1 t/m 5. Bij het uitspreken van de tonen moet je letten op de toonhoogte van je stem binnen je eigen stembereik. Als je meer wilt weten over de uitspraak van de vijf tonen kun je hier meer informatie vinden.

De 5 meest gemaakte fouten bij de tonen

  1. Chinese tonen zijn niet hetzelfde als intonatie. Als je bijvoorbeeld een vraag stelt in het Nederlands gaat je stem aan het einde van de vraagzin omhoog. Dit gaat vaak automatisch en je denk hier helemaal niet over na. Maar als je Chinees spreekt moet je hier dus wel over nadenken. Als het laatste woord in een vraagzin op de vierde toon uitgesproken moet worden, kun je dus niet omhoog gaan met je stem. Het Chinees gebruikt andere manieren om intonatie aan te geven. Dit zal in het begin heel onnatuurlijk aanvoelen.
  2. De tonen zijn super belangrijk in het Chinees en je kunt er niet zomaar eentje overslaan of veranderen. Maar dit betekent niet dat alle tonen heel individueel en overduidelijk moet uitspreken. Je kunt de tonen vaak wel een beetje aan elkaar plakken en afzwakken om de zin vloeiender te laten klinken.
  3. Vergeet de neutrale toon niet! De vijfde toon is dan misschien wel neutraal, maar het is nog wel een toon. Soms hebben mensen die Chinees leren de neiging om de vijfde toon te veranderen naar een derde toon. Maar dit is gewoon hartstikke fout! Let op: het woordje 子 wordt opzichzelfstaand uitgesproken als zǐ, maar achter een ander woord komt wordt het een vijfde toon: 孩子 háizi.
  4. Let goed op de toon sandhi! De derde toon kan veranderen in een tweede toon als er meerdere derde tonen achter elkaar staan. Wil je meer weten over de toon sandhi regels? Klik hier!
  5. De neutrale toon wordt niet altijd op dezelfde toonhoogte uitgesproken, maar wordt beïnvloed door de toon die ervoor staat. Als je je eigen stembereik indeelt in een schaal van 1 tot 5 waarbij 1 heel laag is en 5 heel hoog is, dan kun je de neutrale toonhoogte als volgt vaststellen:
    De toonhoogte van een neutrale toon wordt na de…

    • eerste toon op level 2 uitgesproken (laag).
    • tweede toon op level 3 uitgesproken (midden).
    • derde toon op level 4 uitgesproken (midden/hoog).
    • vierde toon op level 1 uitgesproken (laag).

Tips van de ervaringsdeskundige

Pinyin en de Chinese tonen zullen in het begin zeker wennen zijn en je zult het niet in één keer onder de knie hebben. Maar geef niet op en blijf oefenen! Vergeet niet dat luisteren ook heel belangrijk is. Als je veel luistert naar het Mandarijn zul je de uitspraak zelf ook sneller goed doen. En laat je niet afschrikken door die veel voorkomende fouten. Fouten maken is juist goed! Door veel te spreken en Chinese woorden hardop uit te spreken zul je snel een soort ritme creëren en raak je gewend aan het spreken op tonen. Hier volgen nog een paar tips voor handige hulpmiddeltjes voor het leren van Chinees.

  1. Houdt de Baozi TV website goed in de gaten! Binnenkort komen er ook filmpjes die je helpen met de uitspraak van het Chinees.
  2. Download de app: ‘Pleco’. Dit is een gratis app die dient als Chinees-Engels woordenboek. Je kunt er allerlei woorden opzoeken door zelf karakters te tekenen, door karakters in te typen, of door de pinyin in te typen. Er staan ook voorbeeldzinnen bij in zowel Chinese karakters als in Pinyin.
  3. Kijk Chinese filmpjes! Er is vanalles te vinden op youtube. Kijk bijvoorbeeld de talkshow: 世界青年说 Shìjiè qīngnián shuō waarin niet-Chinezen een discussie houden in het Chinees of luister naar Chinese liedjes. 
Uit-eten-gaan-in-het-chinees

Uit eten in China, hoe gaat dat?

Uit eten in China, hoe gaat dat?

Nummer 96 met witte rijst? Echt niet! Doe mij maar echt Chinees eten! In dit artikel leer je hoe je de lekkerste Chinese gerechten kunt bestellen in het Chinees, wat nou eigenlijk Chinees eten is, hoe je aangeeft dat je bepaalde ingrediënten niet in je eten wilt hebben en nog veel meer handige weetjes over eten bestellen in het Chinees! Zeer belangrijk als je wilt overleven in China, maar ook leuk om eens in de praktijk te brengen als je een keer authentiek Chinees gaat eten in een Chinatown. 

De Chinese eetgewoonten

Als je in China in een restaurant zit zul je al snel merken dat de dingen daar anders gaan dan wij hier in Nederland gewend zijn. De restaurants zijn vaak lawaaierig, de tafels staan bomvol eten, mensen roepen luid naar de bedienden en soms bestaan de restaurantjes alleen maar uit plastic tafeltjes en stoeltjes. 

In China is het heel gebruikelijk om gerechten te delen. Je bestelt een aantal gerechten voor het hele gezelschap en eet gezamenlijk van de verschillende gerechten. Soms staan alle gerechten op een ronde draaischijf in het midden van de tafel. Je kunt dan het gerecht dat jij wilt naar je toe draaien en een beetje in je eigen kommetje met rijst stoppen. Als je eten bestelt in het Chinees moet je dus altijd eerst overleggen met de rest van het gezelschap en niet alleen maar voor jezelf eten bestellen. 

Hoe meer eten, hoe beter. Als je in China keurig je bordje leeg eet denkt de gastheer of gastvrouw dat je niet genoeg gegeten hebt. Je moet dan ook niet vreemd opkijken als je gewoon opnieuw opgeschept krijgt zonder dat je dat wilt. Chinezen houden vaak elkaars kommetjes in de gaten en stoppen er regelmatig iets nieuws in. Als je echt niets meer kunt eten kun je dus beter een beetje rijst in je kommetje laten en je stokjes er bovenop leggen. Als je wilt zeggen dat je vol zit in het Chinees zeg je:

我吃饱了
wǒ chī bǎo le
Ik zit vol
(Letterlijk: Ik-eet-vol-partikel dat de verleden tijd aangeeft)

Wat is eigenlijk Chinees eten?

Ik bestel het liefst 饺子 jiǎozi in het Chinees, dat is echt mijn lievelings gerecht. Dit zijn kleine deegpakketjes (dumplings) met een lekkere vulling. Er zijn heel veel verschillende soorten vullingen. Als je Chinese dumplings bestelt in het Chinees kun je vaak zelf kiezen welke vulling je wilt. Dit kan zowel met vlees als vegetarisch zijn. De dumplings komen gestoomd, gebakken, gekookt of gefrituurd. Maar de Chinese keuken kent nog veel meer lekkere dingen die wij hier niet bij de Chinees in Nederland kunnen bestellen.

De Chinees-Indische restaurants die wij in Nederland kennen hebben vaak hele andere dingen op het menu staan dan de Chinese restaurants in China. Dan komt omdat veel gerechten op de menukaart in Nederland gewoon van oorsprong helemaal Indisch zijn, en omdat veel van deze gerechten zijn aangepast aan de Nederlandse smaak. Je kunt dus eigenlijk helemaal geen Chinees eten bestellen bij deze restaurants, maar een Nederlandse versie van Chinees-Indisch eten. Maar wat is dan wel echt Chinees eten?

De lekkerste Chinese gerechten op een rijtje

宫保鸡丁 Gōng bǎo jī dīng: Een lekker geroerbakt gerecht met kip, pinda’s en kleine stukjes groenten. Het is een beetje zoetig door de sojasaus en kan soms ook licht pittig zijn. Het wordt vaak gegeten met rijst.

麻婆豆腐 mápó dòufu: Een pittig gerecht met blokjes tofu en gehakt. De tofu ligt in een lekkere dikke rode saus die bekend staat om de pittigheid. De groene stukjes bosui maken het gerecht wat frisser en de rijst die je erbij eet verlicht de pittige smaak.

炒饭 chǎofàn: Gebakken rijst, ook wel nasi genoemd in het Nederlands. Deze nasi is echt heel anders dan de nasi die je bij de Chinees besteld. Het zit namelijk bomvol groenten en ei en is bruin gekleurd door de sojasaus. De rijst wordt vaak gebakken op een hete plaat met veel olie, of in een grote gloeiend hete wokpan. Dit is dan ook niet een heel gezond gerecht vanwege de grote hoeveelheid olie waarin de rijst gebakken wordt.

番茄炒鸡蛋 fānqié chǎo jīdàn: Dit wordt in China gezien als een echte klassieker, een gerecht dat echt iedereen zelf kan maken. Het bestaat uit tomaat, ei en bosui. Alles gebakken tot een smeuïge substantie. Dit wordt ook vaak gegeten met noodles of in een soep.

麻辣烫 málàtàng: Hete pittige soep. Een populair gerecht bij de Chinese straattentjes. Deze straattentjes staan vaak helemaal uitgestalt over de stoep met allerlei rauwe ingrediënten in mandjes. De klant kan dan een aantal mandjes met ingrediënten kiezen, en die worden dan ter plekke gekookt in een smakelijke bouillon. Lekker hoor!

Hoe bestel je het eten dat je wilt in het Chinees?

Eten bestellen in het Chinees is sowieso iets dat je gaat doen als je in China bent. Het is dus heel belangrijk dat je weet hoe je goed moet zeggen wat je wilt in het Chinees. De Chinese keuken is zo rijk aan lekker eten en er is vanalles te proberen en te ontdekken. Zorg dus dat je goed weet hoe je eten moet bestellen, zodat je al deze lekkernijen niet misloopt als je in China bent. Als je dit andere Baozi artikel hebt gelezen weet je al hoe je ‘ik wil…’ zegt in het Chinees, dan is deze paragraaf even een herhaling.
Het werkwoord ‘willen’ in het Chinees is: 想 xiǎng.
Laten we nu proberen een zin te maken met het (hulp)werkwoord voor willen en met een heerlijk Chinees gerecht als lijdend voorwerp.

Chinese dumplings

Bijvoorbeeld:

我想吃饺子
wǒ xiǎng chī jiǎozi
Ik wil Chinese dumplings eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – Chinese dumplings)

Vlees

Het Chinese woord voor vlees is: 肉 ròu. Als je dus wilt zeggen ik wil vlees eten in het Chinees, zeg je:

Bijvoorbeeld:

我想吃肉
wǒ xiǎng chī ròu
Ik wil vlees eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – vlees)

Kun je de twee bovenstaande voorbeelden ook combineren?

Bijvoorbeeld:

我想吃肉饺子
wǒ xiǎng chī ròu jiǎozi
Ik wil vlees dumplings eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – vlees dumplings)

Hoe zeg je wat je NIET wilt in het Chinees?

Het is natuurlijk ook belangrijk dat je weet hoe je moet zeggen dat je iets niet wilt in het Chinees. Als je bijvoorbeeld geen koriander in je eten wilt, of als je allergisch bent voor pinda’s. Hoe zeg je nou dat je iets niet wilt bestellen in het Chinees?

Het Chinese woord voor nee/niet is 不 bù. Dit komt vóór het woord dat je wilt ontkennen. In het geval van willen wordt het dus 不想 bù xiǎng niet willen

Het woord voor niet willen in het Chinees is dus: 不想. Als je dit in een Chinese zin wilt zetten komt het voor het hoofdwerkwoord en achter het onderwerp. Het Chinese woord voor koriander is: 香菜 xiāngcài. Als je wilt zeggen: Ik wil geen koriander eten zeg je dus:

我不想吃香菜
wǒ bù xiǎng chī xiāngcài
Ik wil geen koriander eten
(letterlijk: ik – niet – willen – eten – koriander

Ik hoef je niet leren hoe je zegt dat je geen Chinese dumplings wilt eten, want dit komt natuurlijk nooit voor. Meer dumplings meer beter! Toch kun je natuurlijk elk gerecht, elk ingrediënt of elk kruid noemen op de plaats van het lijdend voorwerp. De rest van de zin verandert niet, ook niet als het lijdend voorwerp in het meervoud is of als de zin in de verleden tijd staat.

Bijvoorbeeld:

我昨天吃包子,我今天不想吃包子
Wǒ zuótiān chī bāozi, wǒ jīntiān bù xiǎng chī bāozi
Ik heb gisteren gestoomde broodjes gegeten, ik wil vandaag geen gestoomde broodjes eten.
(letterlijk: ik – gisteren – eten – gestoomde broodjes, ik – vandaag – niet – willen – eten – gestoomde broodjes)

Zoals je kunt zien blijft de zinsvolgorde altijd het zelfde in het Chinees: Onderwerp – tijdsbepaling – ontkenning -(hulp)werkwoord – lijdend voorwerp.

Hoe bestel je vega in het Chinees?

Chinezen houden van vlees. China wordt de laatste tijd heel snel steeds rijker. Een aantal jaar terug hadden de meeste Chinezen het nog niet zo breed en konden ze dus niet altijd vlees betalen. Nu de Chinese economie in een razend tempo groeit maken de Chinezen er volop gebruik van en eten ze elke dag wel vlees of vis. Toch komen er tegenwoordig ook steeds meer vegetarische restaurants op de markt. Je moet misschien even goed zoeken, maar ze zijn er weldegelijk. Je kunt natuurlijk altijd zeggen dat je geen vlees eet of dat je vegetarisch bent. Dan kan de kok het gerecht zonder vlees bereiden. 

Bijvoorbeeld:

我不想吃肉
wǒ bù xiǎng chī ròu
Ik wil geen vlees eten
(letterlijk: ik – niet – willen – eten – vlees)

我不吃肉
wǒ bù chī ròu
Ik eet geen vlees
(letterlijk: ik – niet – eten- vlees)

Hoe zeg je: Ik ben vegetariër in het Chinees?
吃素
wǒ chī sù
Ik eet vegetarisch
(letterlijk: ik – eet – vegetarisch)

Uit eten in China, waar moet ik op letten?

Ga je uiteten in grote steden als Beijing of Shanghai dan hebben de restaurants vaak wel een engelstalige menukaart of een menukaart met plaatjes. Wil je echter eten bestellen in het Chinees in een minder toeristisch deel van China, dan zijn er waarschijnlijk wel een aantal dingen waar je tegenaan gaat lopen. In dit andere BaoziTV artikel kun je lezen hoe je mensen op de juiste manier aan moet spreken. Nu gaan we leren wat je moet zeggen als je een restaurant binnenkomt en hoe je de rekening vraagt in het Chinees.

Aan tafel!

Als je een klein niet-toeristisch restaurantje binnen komt kun je vaak gewoon meteen gaan zitten waar je wilt. Er hangt dan een grote menukaart aan de muur of er liggen geplastificeerde A4’tjes op tafel met alle beschikbare gerechten. Als je wilt bestellen kun je even je hand opsteken of roepen: 服务员! Maak je geen zorgen, naar de bediending roepen is in China heel normaal.

Hardop naar de bediening roepen is in China heel normaal

服务员
fúwùyuán
ober/serveerster

DE shortcut om de Chinese  menukaart te lezen

Op veel Chinese menukaarten staan foto’s van een aantal van de gerechten. Deze laten echter vaak maar een fractie van de gerechten zien. En als er helemaal geen plaatjes staan ben je echt de pineut. Om dit te voorkomen is hier de gouden tip: Leer de hoofdbestanddelen van de Chinese keuken uit je hoofd, zodat je altijd weet wat voor soort gerecht je bestelt. BaoziTV maakt het je makkelijk, hier volgt een lijstje met de hoofdbestanddelen van de Chinese keuken zodat jij met gemak je eten kunt bestellen in perfect Chinees!

米饭 Mǐfàn (witte) rijst

炒饭 chǎofàn gebakken rijst

面 miàn noedels

炒面 chǎomiàn gebakken noedels

米线 mǐxiàn rijst noedels

粥 zhōu pap

汤 tāng soep

肉 ròu vlees

鱼 yú vis

“Mag ik de rekening?”

Nadat je je buikje vol hebt gegeten (吃饱了 chī bǎo le) aan die Chinese heerlijkheden is het tijd om af te rekenen. Schroom niet om weer luid en duidelijk door het restaurant te roepen dat je de ober of serveerster nodig hebt: 服务员!fúwùyuán! Vervolgens schreeuw je erachter aan: 买单!Wat betekent dat je de rekening wilt betalen.

买单
mǎidān
De rekening betalen

Hoe maak je vrienden in het Chinees?

Hoe maak je vrienden in het Chinees?

Wil je echt vloeiend worden in het Chinees? Dan is vrienden maken in het Chinees echt een ‘must’! Chinese vrienden kunnen je helpen met het verbeteren van je Chinees, met Chinese vrienden kun je je Chinees in de praktijk brengen, en kun je regelmatig oefenen. Bovendien kun je zelf ook veel nieuwe dingen oppikken van je Chinese vrienden door goed naar ze te luisteren of met ze te chatten. In dit artikel leer je meer over Chinese sociale media platvormen en leer je hoe je vrienden kunt maken in het Chinees. Als kers op de taart leer je wat Chinese slang, zodat je er echt bij kunt horen!

Go out there!

Als ik iets heb geleerd tijdens mijn reis van nul naar vloeiend in het Chinees dan is het wel dat je niets leert als je niets zegt. Het kan in het begin heel eng zijn om je geleerde Chinees toe te passen in de praktijk, maar je moet echt die drempel over voordat je echt hard vooruit gaat in Chinees. Fouten maken is heel begrijpelijk en je leert er het meeste van. En hoe slecht je Chinees ook is, Chinezen hebben al respect voor je als je maar een paar woordjes kunt zeggen. Vrienden maken in het Chinees is helemaal niet moeilijk. Chinezen staan vaak te popelen om ‘buitenlanders’ te ontmoeten.

Het Chinese woord voor vriend is 朋友 péngyoumén.
Het Chinese woord voor vrieden (meervoud) is 朋友们 péngyou
Vrienden maken in het Chinees is 交朋友 jiào péngyou

Sanne Laoshi’s ervaring.
Nadat ik 1 jaar lang bezig ben geweest met Chinees leren heb ik een zomerschool in Taiwan gevolgd. In Taiwan spreken de mensen voornamelijk Mandarijn. Ondanks dat ik al een jaar Chinees leren erop had zitten merkte ik dat mijn Chinees helemaal niet zo goed was als ik had gedacht. Ik kende al wel veel woorden, maar het kwam er gewoon niet echt uit. Ook het verstaan van snel pratende natives was een tegenvaller. Ondanks dat heb ik zo min mogelijk Engels gepraat en ben ik er gewoon voor gegaan. Toen het tijd was om weer te vertrekken uit Taiwan kon al veel meer verstaan en veel vloeiender praten!

Jezelf voorstellen

Het eerste dat je doet als je nieuwe vrienden wilt maken in het Chinees is jezelf voorstellen. Misschien heb je dit artikel al gelezen, dan is dit eerst even een korte herhaling voor je. Als je eerst meer wilt weten over de basis van Chinese grammatica, klik dan hier.
DE plek waar je nieuwe mensen ontmoet is op feestjes. Als je ‘s avonds naar een feestje gaat en je wilt jezelf daar voorstellen in het Chinees, dan kun je natuurlijk gewoon 你好 zeggen. Maar je maakt extra indruk als je goedenavond kunt zeggen. Dat gaat als volgt:

Goede morgen

早上好

Zǎoshang hǎo

Goede middag

下午好

xiàwǔ hǎo

Goedenavond

晚上好

wǎnshàng hǎo


Vervolgens zijn er 3 manieren waarop je jezelf kunt voorstellen in het Chinees.

你好,我叫…

Nǐ hǎo, wǒ jiào…

Hallo, ik heet…

你好,我是…

Nǐ hǎo, wǒ shì…

Hallo, ik ben…

你好, 我的名字是…

Nǐ hǎo, wǒ de míngzi shì…

Hallo, mijn naam is…

Vervolgens kun je zeggen dat je uit Nederland komt door te zeggen:

我是荷兰人

Wǒ shì hélán rén.

Hier zeg je letterlijk: Ik (wǒ) ben (shì) een Nederlands (hélán) mens (rén).

Benieuwd hoe dit klinkt? Bekijk het filmpje.

Op een avond feestje kun je jezelf dus voorstellen in het Chinees door te zeggen: 晚上好,你好吗?我是… Wǎnshàng hǎo, nǐ hǎo ma? Wǒ shì…

Een gesprek starten in het Chinees

We weten dus al hoe je jezelf moet voorstellen in het Chinees. Maar wat als je echt een conversatie wilt voeren in het Chinees? En hoe geef je antwoord als iemand aan je vraagt hoe het met je gaat? Omdat de zinsvolgorde in het Chinees altijd hetzelfde blijft is het vaak makkelijk om antwoord te geven op een vraag in het Chinees. Je kunt namelijk vaak de vraag bijna helemaal herhalen. Je hoeft maar een of twee woordjes veranderen, en je hebt gewoon een correcte zin. Bovendien is het heel makkelijk om een vraag te formuleren in het Chinees. Je hoeft namelijk alleen maar het vraagwoord 吗 ma toe te voegen aan het einde van de zin.

你好吗?

Nǐ hǎo ma?

Hoe gaat het met je?

(letterlijk: 你 nǐ jij / 好 hǎo goed / 吗 ma vraagwoord)

Als je tegen iemand wilt zeggen dat het goed met je gaat kun je zeggen:

我很好

Wǒ hěn hǎo

Het gaat heel goed met mij

(letterlijk: 我 wǒ ik / 很 hěn erg / 好 hǎo goed)

Chinese sociale media

Om iemands nummer vragen is anno 2019 al ouderwets. In China vragen ze om je QR code! Omdat de westerse sociale media platforms in China verboden zijn wegens censuur hebben de Chinezen hun eigen versies van Whatsapp, Facebook en Twitter. Deze Chinese sociale media platforms zijn in China dan ook razend populair en eigenlijk veel uitgebreider dan onze social media. Als je naar China toe gaat zul je merken dat de Chinezen meteen om je Wechat QR code vragen. Dit is DE manier om vrienden te maken in China.

Sanne Laoshi’s ervaring:
Toen ik in China was werd ik helemaal gek van al die onbekende Chinezen die me toe wilden voegen op Wechat nadat we net 1 woord hadden gewisseld. Mijn Wechat contactenlijst stond vol met mensen die ik eigenlijk helemaal niet kende. Ik ben dus na een tijdje gewoon gaan zeggen dat ik helemaal geen Wechat heb.

Wechat

Wechat is waarschijnlijk de meest populaire social media app van China en een heel goed platform om vrienden te maken in het Chinees. Het Chinese woord voor Wechat is 微信 wēixìn.  Je kunt deze app vergelijken met Whatsapp, maar Wechat is nog veel uitgebreider. Het is meer een combinatie van Whatsapp en Facebook waarmee je kunt chatten, waarmee je ook kunt betalen (een soort Apple pay), mensen in jouw buurt kunt vinden (een soort tinder), moments kun posten, en zelfs dingen mee kunt vertalen (een soort ingebouwde Google translate). Je kunt kunt dus vrienden toevoegen door hun persoonlijke QR code te scannen, waardoor je niet perse iemands nummer nodig hebt. De eerste stap voor vrienden maken in het Chinees is dus vragen om iemands Wechat account. Dat gaat als volgt:

你有微信吗?
Nǐ yǒu wēixìn ma?
Heb je Wechat?

我可以加你的微信吗?
Wǒ kěyǐ jiā nǐ de wēixìn ma?
Kan ik je toevoegen op Wechat?

Weibo

Weibo is een ander Chinees social media platform. Het word vaak vergeleken met Twitter. Mensen posten er foto’s, commentaar, verhaaltjes en ervaringen. Dit kan dus een goed platform zijn als je al wat verder bent met Chinees leren. Je kunt hier Chinese vrienden maken door te zoeken naar mensen met dezelfde interesses en je kunt hier korte en actuele Chinese stukjes lezen om je Chinese leesvaardigheid te verbeteren. Misschien kun je zelf ook wel wat proberen te posten in het Chinees! Het Chinese woord voor Weibo is 微博 wēibó.

我可以加你的微博吗?
Mag ik je toevoegen op Weibo?

Hoe nodig je iemand uit in het Chinees?

Als je dan eenmaal vrienden hebt gemaakt moet je die vriendschap natuurlijk ook onderhouden. Het is dus belangrijk dat je weet hoe je vraagt of iemand iets leuks met je wilt doen, bijvoorbeeld naar de bar of uit eten. Misschien ben je een bijzonder leuke Chinees tegen gekomen en wil je deze persoon op een date vragen. Baozi TV vertelt je hoe dat moet! Laten we er eens stap voor mee aan de slag gaan. Weet je nog dat de zinsvolgorde voor het Chinees Onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp is?

Naar de bar

Hier leer je hoe je zegt: wil je vanavond samen met mij naar de bar?
De woorden die we in deze zin gaan gebruiken zijn de volgende:

你 nǐ jij

想 xiǎng willen (ww)

跟我 gēn wǒ met mij

一起 yiqǐ samen

去 qù gaan (ww)

酒吧 jiǔbā bar

吗 ma vraagwoord 

Als we dit samenvoegen tot één zin krijg je:

你想跟我一起去酒吧吗?
Nǐ xiǎng gēn wǒ yīqǐ qù jiǔbā ma?
Wil je samen met mij naar de bar?

Het werkwoord voor ‘willen’ in het Chinees is dus 想 xiǎng. Als je hier (link toevoegen naar ‘hoe krijg je in het Chinees wat je wilt’) klikt kun je nog veel meer lezen over het woord 想.

Je kunt ook nog een tijdsbepaling in de zin voegen, bijvoorbeeld vanavond. Het woord voor vanavond in het Chinees is 今天晚上 jīntiān wǎnshàng. Dan krijg je:

你今天晚上想跟我一起去酒吧吗?
Nǐ jīntiān wǎnshàng xiǎng gēn wǒ yīqǐ qù jiǔbā ma?
Wil je vanavond met mij naar de bar?

Naar een restaurant

Chinezen zijn dol op uiteten gaan. Een normale Chinese straat in een stad zit dan ook vol met restaurants. Van super fancy naar super shabby, je vindt het er allemaal. Het is dan ook zeer gebruikelijk om regelmatig met vrienden uit eten te gaan. Het woord voor restaurant in het Chinees is 饭馆. Als je een zin wilt maken met het woord 饭馆 kun je gewoon bovenstaand voorbeeld gebruiken en het woordje voor bar vervangen voor het word voor restaurant.

你想跟我一起去饭馆吗?
Nǐ xiǎng gēn wǒ yīqǐ qù fànguǎn ma?
Wil je met mij naar een restaurant?

你今天晚上想跟我一起去饭馆吗?
Nǐ jīntiān wǎnshàng xiǎng gēn wǒ yīqǐ qù fànguǎn ma?
Wil je vanavond met mij naar een restaurant.

Je kunt ook vragen: wil je samen met mij eten?

你想跟我一起吃饭吗?

Slang

Slang bestaat in alle talen, dus ook in het Chinees. Het is eigenlijk een soort hype, iets wat komt en gaat en vaak niet zo lang blijft hangen. Chinese slang ontwikkelt zich ook razend snel en voor je het weet is een nieuw woord alweer helemaal uit. Toch zal ik je hier een klein beetje slang bijbrengen zodat je mee kunt komen op de Chinese sociale media platvorms en zodat je extra kunt shinen als je probeert vrienden te maken in het Chinees.

Heel veel Chinese jongeren vervangen op dit moment het Chinese woord 什么 (shénme) voor ‘wat’ voor het woord 啥 shá wat ook ‘wat’ betekendDan krijg je dus zinnen als:

你做啥?nǐ zuò shá? Wat doe je?
你说啥?nǐ shuō shá? Wat zeg je?

Het Chinees krijgt steeds meer Engelse leenwoorden in de taal erbij. Dit komt vooral doordat jongeren steeds meer engels gaan gebruiken in hun zinnen. Dit zie je ook veel terug op sociale media. Bijvoorbeeld de woorden voor ‘Hey’ en ‘Bye Bye’ worden veel gebruikt. Deze woorden zijn vanuit het Engels omgezet naar het Chinees. Kijk maar eens:

嘿 hēi hey:
嘿,快点吧!
Hēi, kuài diǎn ba!
Hey, schiet eens op!

拜拜 bài bài bye bye
拜拜,明天见!
bàibài, míngtiān jiàn!
Bye bye, tot morgen!

Hoe je Eten Kunt Bestellen in het Chinees

Hoe je Eten Kunt Bestellen in het Chinees

Hoe je Eten Kunt Bestellen in het Chinees

Een ding dat je zeker veel zult doen als je in China bent is eten bestellen. China is zo rijk aan heerlijke gerechten, streetfood en bijzondere ingrediënten. Maar als je deze heerlijkheden wilt bestellen, dan moet je natuurlijk wel in het Chinees kunnen zeggen wat je wilt. Hoe zeg je het werkwoord ‘willen’ in het Chinees? Hoe zeg ik dat ik geen vlees wil eten in het Chinees? Je leert het allemaal in dit artikel!

Mandarijnse zinsstructuur in het kort

Misschien weet je al hoe zinsbouw in het Chinees gaat omdat je dit Baozi TV artikel hebt gelezen, of misschien is dit nog nieuw voor je. Hoe dan ook moet je altijd blijven herhalen! Ik spreek uit eigen ervaring als ik zeg dat herhaling, bij het leren van Chinees, de sleutel tot succes is! Hoe worden zinnen ook alweer opgebouwd in het Mandarijn?

Tegenwoordige tijd

Zinsbouw in het Chinees gaat hetzelfde als zinsbouw in het Nederlands, namelijk: onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp. Eitje dus!

Bijvoorbeeld: Ik eet gestoomde broodjes = 我 wǒ (ik) 吃 chī (eet) 包子 bāozi (gestoomd broodje).

Als je een tijdsbepaling wilt toevoegen, komt deze in het Chinees voor het werkwoord. Dan wordt de zinsbouw: onderwerp – tijd – werkwoord – lijdend voorwerp.

Bijvoorbeeld: Ik eet vandaag gestoomde broodjes = 我 wǒ (ik) 今天 jīntiān (vandaag) 吃 chī (eet) 包子 bāozi (gestoomd broodje).

Verleden tijd

Het werkwoord verandert in de verleden tijd niet, daar hoeven we ons dus niet druk over te maken. Dit kan in het begin wat verwarrend zijn voor ons als Nederlanders. Voor ons is het uitdrukken van een tijd in de zin heel belangrijk. In het Chinees moet je dit echter loslaten. Je kunt de tijd niet ontdekken aan de vorm van het werkwoord. Je moet de tijd ontdekken uit de context.

Bijvoorbeeld:

Gisteren at ik rijst = 我 wǒ (ik) 昨天 zuótiān (gister) 吃 chī (eet) 米饭 mǐfàn (rijst).

Morgen eet ik rijst = 我 wǒ (ik) 明天 míngtiān (morgen) 吃 chī (eet) 米饭 mǐfàn (rijst).

Belangrijk: Het werkwoord voor eten is: 吃 chī. Het werkwoord verandert in het Chinees niet, in welke tijd je het ook gebruikt.

Ik wil… in het Chinees

Dit is misschien wel een van de belangrijkste woorden in het Chinees. Als ik 1 ding moet noemen dat ik mis aan China, dan noem ik het eten. Ik wil zo graag weer echte Chinese dumplings eten, ik wil Chinese soep eten, en ik mis het heerlijke zoete en sappige fruit van China. Zorg dus dat je goed weet hoe je eten moet bestellen, zodat je al deze lekkernijen niet misloopt als je in China bent. Het werkwoord willen in het Chinees is: 想 xiǎng.

Het werkwoord voor willen in het Chinees is: 想 xiǎng

Eten

Eerder zagen we al hoe je een Chinese zin moet samenstellen. Laten we dat nu proberen met het (hulp)werkwoord voor willen in het Chinees, met een heerlijk Chinees gerecht als lijdend voorwerp.

Chinese dumplings

Chinese 饺子is mijn lievelings gerecht! Het zijn kleine deegpakketjes met een lekkere vulling. Er zijn heel veel verschillende soorten vullingen. Je kan in een restaurant vaak zelf kiezen welke vulling je wilt. Dit kan zowel met vlees als vegetarisch zijn. De dumplings komen gestoomd, gebakken, gekookt of gefrituurd.

Bijvoorbeeld:

我想吃饺子

wǒ xiǎng chī jiǎozi

Ik wil Chinese dumplings eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – Chinese dumplings)

Vlees

Het Chinese woord voor vlees is: 肉 ròu. Als je dus wilt zeggen ik wil vlees eten in het Chinees, zeg je:

Bijvoorbeeld:

我想吃肉

wǒ xiǎng chī ròu

Ik wil vlees eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – vlees)

Kun je de twee bovenstaande voorbeelden ook combineren?

Bijvoorbeeld:

我想吃肉饺子

wǒ xiǎng chī ròu jiǎozi

Ik wil vlees dumplings eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – vlees dumplings)

Hmm… Ik krijg er honger van. 

Kopen

China is zo fijn als het aankomt op straatleven. Je kunt alles wat je maar kunt bedenken kopen op straat. Soms hebben ze speciale markthallen waar veel kooplieden samenkomen, en soms zitten mensen gewoon op de stoep met vers geoogste groenten, verschillende soorten gedroogde noedels, of stapels goedkope plastic producten. Ook kun je (vaak tot diep in de nacht) allerlei soorten streetfood kopen. Hoe zeg je dus: ik wil … kopen? in het Chinees? Het (hulp)werkwoord voor kopen is: 买 mǎi. 

Het werkwoord voor kopen is: 买 mǎi. 

Bijvoorbeeld:
我想买水果
wǒ xiǎng mǎi shuǐguǒ
Ik wil fruit kopen
(letterlijk: ik – wil – kopen – fruit)

我想买肉
wǒ xiǎng mǎi ròu
Ik wil vlees kopen
(letterlijk: ik – wil – kopen – vlees)

Herrinner je nog hoe de uitspraak gaat in het Chinees? Let hier ook goed op de Toon Sandhi.

Dit/dat

Als je even niet weet hoe je iets noemt in het Chinees, of je kunt de menukaart niet lezen, dan is het altijd handig om gewoon de kunnen wijzen en zeggen: ik wil dit of ik wil dat. Hoe zeg je dit nou goed in het Chinees?

Dit = 这个 zhège
Dat = 那个 nàge
Bijvoorbeeld:
我想吃这个
wǒ xiǎng chī zhège
Ik wil dit eten
(letterlijk: Ik – wil – eten – dit)

我想买那个
wǒ xiǎng mǎi nàge
Ik wil die kopen
(letterlijk: Ik – wil – kopen – die)

Dit kun je ook combineren met de bovenstaande geleerde dingen. Als je bijvoorbeeld in een 饺子restaurant bent en je ziet een plaatje van een gebakken 饺子, maar je weet de naam niet in het Chinees, kun je zeggen:

我想吃这个饺子
wǒ xiǎng chī zhège jiǎozi
Ik wil deze dumplings eten
(letterlijk: ik – wil – eten – deze – dumplings`

Ik wil niet…in het Chinees

Het is natuurlijk ook belangrijk dat je weet hoe je moet zeggen dat je iets niet wilt in het Chinees. Vooral in de grotere steden proberen mensen je regelmatig iets aan te smeren. Je kunt dan het beste zelfverzekerd en recht voor z’n raap zeggen dat je hun product niet wilt kopen. Anders blijven ze terugkomen en blijven ze het proberen. Ook is het handig als je bijvoorbeeld geen koriander in je eten wilt. Koriander is zeer gebruikelijk in de Chinese keuken, maar veel westerlingen vinden het ontzettend vies. Hoe zeg je nou dat je iets niet wilt in het Chinees?

Het Chinese woord voor nee/niet is 不 bù. Dit komt voor het woord dat je wilt ontkennen. In het geval van willen wordt het dus 不想 bù xiǎng niet willen.

Bijvoorbeeld:
我不想
wǒ bù xiǎng
Ik wil het niet
(letterlijk: ik – niet – willen)

Eten

Het woord voor niet willen in het Chinees is dus: 不想. Als je dit in een Chinese zin wilt zetten komt het voor het hoofdwerkwoord en achter het onderwerp. Het Chinese woord voor koriander is: 香菜 xiāngcài. Als je wilt zeggen: Ik wil geen koriander eten zeg je dus:

我不想吃香菜
wǒ bù xiǎng chī xiāngcài
(letterlijk: ik – niet – willen – eten – koriander

Ik hoef je niet leren hoe je zegt dat je geen Chinese dumplings wilt eten, want dit komt natuurlijk nooit voor. Meer dumplings meer beter! Toch kun je natuurlijk elk gerecht, elk ingredient of elk kruid noemen op de plaats van het lijdend voorwerp. De rest van de zin verandert niet, ook niet als het lijdend voorwerp in het meervoud is of als de zin in de verledentijd staat.

Bijvoorbeeld:
我昨天吃包子,我今天不想吃包子
Wǒ zuótiān chī bāozi, wǒ jīntiān bù xiǎng chī bāozi
Ik heb gisteren gestoomde broodjes gegeten, ik wil vandaag geen gestoomde broodjes eten.
(letterlijk: ik – gisteren – eten – gestoomde broodjes, ik – vandaag – niet – willen – eten – gestoomde broodjes)

Zoals je kunt zien blijft de zinsvolgorde altijd het zelfde in het Chinees: Onderwerp – tijdsbepaling – ontkenning -(hulp)werkwoord – lijdendvoorwerp.

Hoe bestel je vega in het Chinees?

Chinezen houden van vlees. China wordt de laatste tijd heel snel steeds rijker. Een aantal jaar terug hadden de meeste Chinezen het nog niet zo breed en konden ze dus niet altijd vlees betalen. Nu de Chinese economie in een razend tempo groeit maken de Chinezen er volop gebruik van en eten ze elke dag wel vlees of vis. Toch komen er ook steeds meer vegetarische restaurants op de markt. Je moet misschien even goed zoeken, maar ze zijn er weldegelijk. Je kunt natuurlijk altijd zeggen dat je geen vlees eet of dat je vegetarisch bent. Dan kan de kok het gerecht zonder vlees bereiden.

Bijvoorbeeld:
我不想吃肉
wǒ bù xiǎng chī ròu
Ik wil geen vlees eten
(letterlijk: ik – niet – willen – eten – vlees)

我不吃肉
wǒ bù chī ròu
Ik eet geen vlees
(letterlijk: ik – niet – eten- vlees)

Hoe zeg je: Ik ben vegetariër in het Chinees?
吃素
wǒ chī sù
(letterlijk: ik – eet – vegetarisch)

kopen

Misschien kun je al wel raden hoe je in het Chinees zegt: ik wil dat niet kopen. Ik gebruikte dit zinnetje vaak om straatverkopers af te schudden, maar je kunt het natuurlijk ook gebruiken om de verkoper duidelijk te maken wat je wel wilt kopen. Kijk maar eens:

我不想买这个,我想买那个
wǒ bù xiǎng mǎi zhège, wǒ xiǎng mǎi nàge
Ik wil deze niet kopen, (maar) ik wil die kopen.

我不想这个
wǒ bù xiǎng zhìge
ik wil dit niet

Vraagzin

Als je dit (link naar artikel 6) artikel al gelezen hebt weet je al hoe je een vraagzin maakt. Als je in het chinees een vraag wilt stellen hoef je alleen maar een vraagpartikel aan het einde van de zin te plakken, zonder de zinsvolgorde te veranderen. Het standaard vraagpartikel in het Chinees is: 吗 ma (neutrale toon).

Bijvoorbeeld:
de vraag Eet ik vandaag soep? is in het Chinees: wǒ (ik) jīntiān (vandaag) chī (eet) tāng (soep) ma?

Dit kunnen we ook weer combineren met alles wat we hierboven hebben geleerd. Je kunt bijvoorbeeld in het Chinees vragen of iemand fruit wilt eten, of je kunt vragen of iemand iets wil kopen. Je hoeft alleen maar het onderwerp te veranderen in jij en het vraagwoord 吗 aan het einde van de zin te plakken.

Bijvoorbeeld:
你想吃饺子吗?
nǐ xiǎng chī jiǎozi ma?
Wil je dumplings eten?
(letterlijk: jij – willen – eten – dumplings – ?)

你想买水果吗?
nǐ xiǎng mǎi shuǐguǒ ma?
Wil je fruit kopen?
(letterlijk: jij – willen – kopen – fruit – ?)

Woordenlijst

Wat heb je allemaal geleerd in dit artikel? Naast het woord voor ik wil in het Chinees hebben we heel veel nieuwe woorden geleerd. Hier heb je een overzichtje van alle nieuwe woorden in dit artikel. 

想 xiǎng willen (ww)
米饭 mǐfàn rijst
水果 shuǐguǒ fruit
饺子 jiǎozi Chinese dumpling
肉 ròu vlees
买 mǎi kopen (ww)
这个 zhège deze
那个 nàgè die
不 bù niet
香菜 xiāngcài koriander

 

 

Je-Eerste-Chinese-Zinnen

Chinese Zinnen Maken voor Beginners

Chinese Zinnen Maken voor Beginners

哇!你会说中文吗? Wow! Spreek je Mandarijn? Dit is een zin die je veel Chinezen zult horen uitspreken als je ze onverwacht antwoord geeft in het Mandarijn. Hoewel er steeds meer buitenlanders zijn die Mandarijn kunnen spreken, zul je met name in de meer rurale gebieden een verbaasde reactie en een glimlach krijgen wanneer je jezelf verstaanbaar kunt maken in het Chinees. In dit artikel krijg je meer kennis over de Chinese zinsopbouw en bereid je je vocabulaire verder uit waardoor je al een degelijke conversatie kunt beginnen. 

Zinsbouw in het Mandarijn

In principe heeft het Mandarijn een standaard zinsopbouw waarmee je zinnen kunt maken. Je zult zien dat zolang je deze structuur aanhoudt en de woorden verandert, je een nieuwe zin kunt maken in diezelfde structuur. Op het eerste gezicht lijkt dit ingewikkeld, maar het is eigenlijk gewoon een handigheidje. Je kunt in vrij simpele bewoordingen duidelijk maken wat je wilt. De crux is dus consistentie. Het Mandarijn heeft geen lastige vervoegingen, verleden tijdsvormen en onregelmatige werkwoorden. Het lastigste blijft de uitspraak en het kunnen lezen van karakters. Als je dit eenmaal in je mars hebt met een dosis aan vocabulaire, moet jij eens kijken hoe snel je vooruit gaat.

Zinnen in de tegenwoordige tijd

Net als het Nederlands, hanteert het Chinees dezelfde basis opbouw voor een zin. Namelijk: Onderwerp – werkwoord – lijdend voorwerp. Daar hoef je niet zo over na te denken dus. Het onderwerp heeft geen lastige uitgang, het werkwoord verandert niet van vorm en het lijdend voorwerp blijft ook hetzelfde. Kijk maar eens: 

我 吃 米饭
Wǒ chī mǐfàn
Ik eet rijst.

她 看 电视
Tā kàn diànshì
Zij kijkt televisie.

Zoals je ziet is het maken van een zin in het Chinees dus heel makkelijk. Het fijne van Chinese werkwoorden is namelijk dat ze niet hoeven te worden vervoegd. Je zult dus niet te maken hebben met verschillende uitgangen en enkelvoud of meervoudsvormen. Ook voor het aangeven van de verleden tijd of de tegenwoordige tijd verandert het werkwoord niet. In het Chinees moet je de tijd dus afleiden uit de context.

Zinnen in de verleden en toekomende tijd

Ook als een zin in de verleden of toekomende tijd staat, verandert de opbouw van de zin niet. De tijdsvorm blijft gewoon op dezelfde plek staan. Dit kan in het begin wat verwarrend zijn voor ons als Nederlanders. Voor ons is het uitdrukken van een tijd in de zin heel belangrijk. In het Chinees moet je dit echter loslaten. Je kunt de tijd niet ontdekken aan de vorm van het werkwoord. Je moet de tijd ontdekken uit de context.

我 昨天 喝 茶
Wǒ zuótiān hē chá
Ik gisteren drinken thee
Ik dronk thee gisteren

我们 明天 喝 啤酒
Wǒmen míngtiān hē píjiǔ
Morgen drinken we bier

Zinnen met tijdsaspect

Als we de zin uitbreiden met een tijdsaspect, bijvoorbeeld ‘vandaag’ krijgt de tijdsvorm een plaats achter het onderwerp. De rest van de zin blijft gewoon hetzelfde. Praesent tempor, urna a fringilla vulputate, nisl mauris tincidunt urna, a fringilla velit nunc at lacus. Phasellus mattis tortor mauris, in luctus lacus euismod sed. Sed ut bibendum diam. Nunc sit amet tincidunt nisl. Quisque vestibulum metus sem, et commodo purus consectetur non. 

我 今天 吃 米饭
Wǒ jīntiān chī mǐfàn
Ik vandaag eten rijst
‘Ik eet vandaag rijst.’

他 今天 吃 水果
Tā jīntiān chī shuǐguǒ
Hij vandaag eten fruit
‘Hij eet vandaag fruit.’

我们 现在 吃 苹果
Wǒmen xiànzài chī píngguǒ
Wij nu eten appels
‘Wij eten nu appels.’

Zoals je ziet, verandert de vorm van het werkwoord niet als we het onderwerp naar de derde persoon ‘hij’, of eerste persoon meervoud ‘wij’ veranderen. Dat geldt ook voor 你们 nǐmen ‘jullie’ en 他们 tāmen ‘zij’. Praesent tempor, urna a fringilla vulputate, nisl mauris tincidunt urna, a fringilla velit nunc at lacus. Phasellus mattis tortor mauris, in luctus lacus euismod sed. Sed ut bibendum diam. Nunc sit amet tincidunt nisl. Quisque vestibulum metus sem, et commodo purus consectetur non. 

Vraagzinnen

Wat gebeurt er nou als we een vraag stellen? Dat is het fijne van het Mandarijn, bijna niets! De zinsvolgorde blijft gewoon hetzelfde, je hoeft alleen een vraagwoord toe te voegen aan het einde van de zin, namelijk: 吗 ma. Kijk maar eens: Praesent tempor, urna a fringilla vulputate, nisl mauris tincidunt urna, a fringilla velit nunc at lacus. Phasellus mattis tortor mauris, in luctus lacus euismod sed. Sed ut bibendum diam. Nunc sit amet tincidunt nisl. Quisque vestibulum metus sem, et commodo purus consectetur non. 

你 今天 买 东西 吗?
Nǐ jīntiān mǎi dōngxī ma
Jij vandaag kopen dingen vraag
‘Ga je dingen kopen vandaag?’

Als je aan iemand wil vragen of hij uit Nederland komt, verander je het onderwerp en gebruik je 吗 achteraan de zin.

你 是 荷兰人 吗?
Nǐ shì hélán rén ma?
Jij zijn Nederlander vraagwoord
‘Ben jij Nederlander?’.

Als je antwoordt, laat je de zin grotendeels hetzelfde.

我 是 荷兰人
Wǒ shì hélán rén
Ik zijn Nederlander
‘Ik ben Nederlander.’

Ontkennende zinnen

Het Mandarijn kent twee veelgebruikte bijwoorden om een zin ontkennend te maken. De eerste is 不 bu niet. In het Nederlands komt het woord niet in een eenvoudige zin achter het werkwoord. Ik ga niet, ik wil niet, ik kan niet. Dit is even omschakelen in het Mandarijn. Hier komt het bijwoord namelijk altijd voor het werkwoord.  我不去 wǒ bu qù,我不要 wǒ bu yào,我不会 wǒ bù huì Ik ga niet, ik wil niet, ik kan niet. Stel iemand vraagt aan jou of je een Amerikaan bent, hoe antwoord je dan dat je dat niet bent? 

美国人 吗?
shì měiguó rén ma?
Ben jij Amerikaan?

美国人。
bu shi měiguó rén.
Ik ben geen Amerikaan.

不 bu ‘niet’ verschijnt hier als bijwoord bij het werkwoord 是 shi (zijn), wat samen dus 不是 bu shi ‘niet zijn’ wordt. 不 gaat ook samen met andere werkwoorden. Bijvoorbeeld: 不吃 en 不喝 bù chī bù hē

肉。
bu chī ròu.
Ik niet eten vlees
‘Ik eet geen vlees.’

啤酒。
bu píjiǔ.
Hij niet drinken bier
’Hij drinkt geen bier.’

Het andere veelgebruikte ontkennende bijwoord is 没 méi ‘niet hebben’. Dit bijwoord zul je vaak zien in combinatie met het werkwoord 有 yǒu ‘hebben’ of ‘er zijn’. Als je deze twee woorden samenvoegt krijg je dus 没有 méiyǒu en betekent ‘niet hebben’. Praesent tempor, urna a fringilla vulputate, nisl mauris tincidunt urna, a fringilla velit nunc at lacus. Phasellus mattis tortor mauris, in luctus lacus euismod sed. Sed ut bibendum diam. Nunc sit amet tincidunt nisl. 

他们 没有 电视。
Tāmen méiyǒu diànshì.
Zij niet hebben televisie
‘Zij hebben geen televisie.’

In China vind je in bijna iedere winkelstraat wel een fruit- of groenteboer. Wat is er nou lekkerder dan op een snikhete zomerdag even een stukje fruit te scoren? Je loopt naar binnen en ziet dat het schap met appels leeg is. Hoe vraag je aan een medewerker of er nog appels zijn?

你们 苹果 吗?

Nǐmen yǒu píngguǒ ma?

Jullie hebben appel vraag

‘Hebben jullie appels?’

Met name later op de dag zou het goed kunnen dat de appels inderdaad zijn uitverkocht en je er geen meer kunt kopen. De medewerker kan in dat geval op deze manier antwoorden:

对不起, 我们 没有 苹果。

Duìbùqǐ, wǒmen méiyǒu píngguǒ.

Sorry wij niet hebben appel

‘Sorry, we hebben geen appels.

Bezit

Een volgende stap om een zin uit te breiden is door bezit aan te geven. Dit doet het Mandarijn met het woordje 的,een equivalent van het Engelse ”s’. Laten we eenvoudig beginnen.

我 的 电脑

Wǒ de diànnǎo

Ik bez. computer

‘Mijn computer.’

你 的 老师

Nǐ de lǎoshī

Jij bez. docent

‘Jouw docent(e).’

 

Om bezit aan te geven doe je dus in principe hetzelfde als je een zin maakt in het Nederlands. Hetgeen dat wordt bezit komt achter 的 en de bezitter komt ervoor. In spreektaal laat je 的 vaak weg na een persoonlijk voornaamwoord en wanneer je over familieleden praat. Kijk maar eens naar onderstaande verschillen.

我 爸爸 妈妈

Wǒ bàba māmā

Ik vader moeder

‘Mijn vader en moeder.’

Normaal gesproken zou je zeggen: 我的爸爸妈妈, maar dat is in spreektaal dus niet nodig.

Als het niet over jezelf gaat, maar over de familieleden van een kennis, vriend of klasgenoot, gebeurt hetzelfde.

他 姐姐

Tā jiějiě

Hij zusje

‘Zijn zusje.’

In plaats van 他的姐姐 te zeggen, wat overigens niet fout is, laat je 的 weg en blijft de betekenis hetzelfde.

Maatwoorden

Het Mandarijn maakt veelvuldig gebruik van maatwoorden om hoeveelheden aan te geven. In het Nederlands doen we dat ook, alleen is dit niet heel gebruikelijk meer. Wanneer hoor je iemand nog zeggen: ‘Ik wil graag drie stuks appels’? We laten het maatwoord in het Nederlands gewoon lekker weg.

In het Mandarijn bestaat er gelukkig een gemakkelijke formule om aantallen aan te geven.

Getal – maatwoord – zelfstandig naamwoord (object)

Niet om je af te schrikken, maar het Mandarijn heeft heel veel maatwoorden. Gelukkig bestaat er een algemeen maatwoord dat in bijna alle gevallen te gebruiken is, namelijk 个 ge. Dit zouden we in het Nederlands vertalen als ‘stuk(s)’. Als je het even niet meer weet, is dit een woord om altijd op terug te vallen. De Chinezen doen het vaak zelf ook. Vergelijk onderstaande zinnen eens met elkaar.

我们 买 一 个 鱼

Wǒmen mǎi yi ge yú

Wij kopen één stuks vis

‘We kopen een vis.’

我 买 三 个 苹果

Wǒ mǎi sān ge píngguǒ

Ik kopen drie stuks appels

‘Ik koop drie appels.’

Zoals je ziet kun je de aantallen ‘stuks’ veranderen en blijft het maatwoord hetzelfde. Of je nou één, twee, tien of twintig appels wil kopen, zet je dit gewoon voor het maatwoord en krijg je de hoeveelheid waar je om vraagt.

Let op: twee stuks is er een om te onthouden en nooit meer te vergeten.

Hoewel we 二 èr ’twee’ als rangtelwoord kunnen gebruiken, kan dit niet om aantallen aan te geven. Dan gebruiken de Chinezen namelijk 两 liǎng ‘twee’.

我 有 两 本 书

Wǒ yǒu liǎng běn shū

Ik heb twee paar boeken

‘Ik heb twee boeken’.

Let op: Net als iedere taal heeft het Mandarijn ook uitzonderingen. Het maatwoord voor 书 shū ‘boek’ is 本 běn. Dit is een ook een paartje om goed te onthouden. Het gebruik van 个 ge als maatwoord voor boeken is niet heel gebruikelijk.

Wat gebeurt er als je het maatwoord en de hoeveelheid weglaat? Dan is het dus niet meer duidelijk om hoeveel stuks het gaat.

他们 有 猫

Tāmen yǒu māo

Zij hebben kat

‘Zij hebben een kat’ of ‘Zij hebben katten’.

Hoewel er grammaticaal niks mis is met deze zin, is het niet op te maken hoeveel katten de buren hebben. Ja, ze hebben katten, maar hoeveel dan? Hebben ze er maar liefst vijf? Dan ziet je zin er zo uit:

他们 有 五 只 猫

Tāmen yǒu wǔ zhi māo

Zij hebben vijf stuks katten

‘Zij hebben vijf katten.’

Het maatwoord voor dieren is over het algemeen het toonloze 只 zhi. Een Chinees zal je echter ook prima begrijpen als je 个 gebruikt. Hebben de buren ook nog een hond? Gebruik dan het woord 狗 gǒu ‘hond’. Let wel op: net als in het Nederlands is dit een gangbaar scheldwoord in het Chinees. Gebruik dus vooral een maatwoord!

Aanwijzen

Bij het leren van een taal, ongeacht welke, begin je eigenlijk zoals je ooit begonnen bent met Nederlands. Dingen aanwijzen en deze benoemen. Dit is een uitstekende manier om je vocabulaire te oefenen en hoeveel huiselijke of dingen daarbuiten je kunt benoemen. Je zult zien dat het ook in het Mandarijn vrij logisch in elkaar zit.

zhè ‘Deze/dit’

‘Die/dat’

Herinner je je het maatwoord 个 nog? Aangezien deze zoveel andere maatwoorden kan vervangen, kun je eigenlijk al heel veel zeggen. Je plakt 个  gewoon achter de twee aanwijzende voornaamwoorden, wijst iets of iemand aan (let op: wijzen is niet altijd even beleefd) en maakt zo duidelijk wie of wat je bedoelt.

杯子

Zhè bēizi
Dit MW beker

‘Deze beker’

杯子 (杯子)?

Zhè bēizi shì shéi de (bēizi)?

Dit MW beker zijn wie bez. beker

‘Van wie is deze beker?’

杯子 (杯子)。

bēizi shì de (bēizi).

Dat MW beker zijn ik bez. beker

‘Dat is mijn beker’.

Aangezien het uit de context al duidelijk is om welk boek het gaat, hoef je achter het bezittelijk voornaamwoord 的 het object niet nogmaals te herhalen.

Tot slot

In deze les heb je een vleugje meegekregen van hoe je zinnen maakt in het Mandarijn. Dit is de basis en vanuit hier kun je uitbouwen. Het lijkt lastig, maar als je stapje voor stapje je zinnen langer maakt, zul je de logica van de Chinese zinsopbouw gaan zien en kun je je deze eigen maken. De sleutel voor succes is herhaling en proberen. Oefen de zinnen in deze les en vervang de woorden in die zinnen met andere woorden die je hebt geleerd. In onderstaand schema zie je alle woorden die deze les zijn langskomen nog eens op een rijtje.

Overzicht geleerde woorden

KaraktersPinyinBetekenis
爸爸bàbavader (papa)
杯子bēizibeker
(不) 是(bu) shì(niet) zijn
cháthee
chīeten
debezittelijk voornaamwoord
电脑diànnǎocomputer
电视diànshìtelevisie
电影diànyǐngfilm
东西dōngxīding
对不起duìbùqǐsorry
gemaatwoord
gǒuhond
汉语hànyǔMandarijn
drinken
今天jīntiānvandaag
kànkijken
老师lǎoshīdocent(e)
mavraagwoord
妈妈māmāmoeder (mama)
mǎikopen
māokat
美国měiguóVerenigde Staten
没有méiyǒuniet hebben
米饭mǐfànrijst
明天míngtiānmorgen
die/dat
苹果píngguǒappel
shūboek
水果shuǐguǒfruit
现在xiànzàinu
zhèdeze
昨天zuótiāngisteren

 

Jezelf Voorstellen in het Chinees op de Juiste Manier

Jezelf Voorstellen in het Chinees op de Juiste Manier

Jezelf Voorstellen in het Chinees op de Juiste Manier

‘Nǐ hǎo, nǐ hǎo ma?’ Weet je al wat dit betekent en kun je hier al een goed antwoord op geven? Dan ben je al lekker bezig met Chinees leren! Het is in China belangrijk om een goede eerste indruk te maken. Daar gaan we je dan ook in dit artikel bij helpen. Je leert hier hoe je je het beste kunt gedragen bij een ontmoeting, je leert hoe je jezelf goed kunt voorstellen in het Chinees en je leert een gesprek te starten in het Chinees. Aan de slag!

De eerste indruk telt

Het eerste wat je doet als je iemand ontmoet is jezelf voorstellen. Daarom is dit een belangrijk deel van het leren van Chinees. Je zou het alleen al moeten leren om die ‘grappige’ oom die meeteen “Nihao!” roept als je vertelt dat je Chinees leert, een lesje te leren. Zet die oom gerust op z’n plek door jezelf voor te stellen in perfect Chinees met goede Chinese tonen. Maar bij het maken van een goede indruk is niet alleen de taal belangrijk, er komen ook gedragsregels bij kijken. Chinezen zijn vaak zeer onder de indruk van buitenlanders die goed Chinees spreken. Als jij je meteen goed voor weet te stellen, heb je al gelijk een streepje voor. Hoe stel je jezelf nou beleefd voor in het Chinees? En wat moet je doen als je bij iemand op bezoek komt?

Jezelf Voorstellen in het Chinees Nihao

Chinese etiquettes bij het voorstellen

Chinees leren is meer dan alleen het leren van Chinese karakters of de Chinese uitspraak. Ook het leren van de Chinese cultuur is belangrijk als je een gelijkwaardig gesprek met iemand wilt voeren. In China wordt het altijd verwacht dat je opstaat tijdens het voorstellen. Ook als je wordt voorgesteld door iemand anders of als je wordt voorgesteld in een groep. Vriendelijk lachen en de mensen aankijken vallen ook onder de Chinese voorstel etiquettes. Vervolgens kun je de persoon tegenover je een hand of een knikje met je hoofd geven. Iemand begroeten met een buiging is geen Chinese gewoonte, dit is gebruikelijker in Zuid-korea en Japan.

Iemand begroeten met een buiging is niet gebruikelijk in China, dit is gebeurt wel in Zuid-korea en Japan.

Chinese etiquettes tijdens een bezoek

Als je bij iemand bent uitgenodigd of bij iemand op bezoek gaat zijn er ook dingen waar je op moet letten. Iets meebrengen voor je host is een absolute must! Fruit is een heel goed cadeau, want daarmee zit je altijd goed. Als je een ingepakt cadeautje meebrengt pakt de host het waarschijnlijk niet meteen uit, want in China worden cadeaus pas uitgepakt als de gasten weg zijn.

Het is in China beleefd om een cadeau in eerste instantie (een paar keer) te weigeren, geef niet op en sta erop dat het aangenomen wordt. Het is onbeleefd om het cadeau weer mee naar huis te nemen. Ook als je zelf een cadeau aangeboden krijgt staat het bescheiden als het eerst weigert. Het is ook beleefd om een cadeau met twee handen te overhandigen en ook om een cadeau met twee handen aan te nemen.

Het is in China beleefd om een cadeau in eerste instantie een paar keer te weigeren

Cadeau in het Chinees:

礼物

lǐwù

Hoe zeg je dat in het Chinees? 

Nu je weet hoe je moet gedragen bij het voorstellen in het Chinees, is het tijd voor een taalles! Als je eerst meer wilt weten over de basis van Chinese grammatica, klik dan hier. En lees onder het kopje: Basisgrammatica. Misschien weet je al hoe Chinese klanken worden uitgesproken, maar wil je dit even herhalen, of misschien moet je nog leren hoe de Chinese uitspraak en Pinyin gaat, geen zorgen, klik hier!  

3 Manieren om jezelf voor te stellen in het Chinees

Er zijn 3 manieren waarop je jezelf kunt voorstellen in het Chinees.

你好,我叫…

Nǐ hǎo, wǒ jiào…

Hallo, ik heet…

你好,我是…

Nǐ hǎo, wǒ shì…

Hallo, ik ben…

你好, 我的名字是…

Nǐ hǎo, wǒ de míngzi shì…

Hallo, mijn naam is…

Vervolgens kun je zeggen dat je uit Nederland komt door te zeggen:

我是荷兰人

Wǒ shì hélán rén.

Hier zeg je letterlijk: Ik (wǒ) ben (shì) een Nederlands (hélán) mens (rén).

Benieuwd hoe dit klinkt? Bekijk het filmpje.

Begroeten in het Chinees

Als je ‘s avonds naar een feestje gaat en je wilt je daar voorstellen in het Chinees, dan kun je gewoon zeggen 你好,我是… Nǐ hǎo, wǒ shì… Maar je kunt ook extra indruk maken door te zeggen: Goedenavond, ik ben… Of in een andere situatie: Goedemorgen, ik ben… Dat gaat als volgt:

Goede morgen
早上好
Zǎoshang hǎo

Goede middag
下午好
xiàwǔ hǎo

Goede avond
晚上好
wǎnshàng hǎo

Op een avond feestje kun je jezelf dus voorstellen in het Chinees door te zeggen: 晚上好,你好吗?我是… Wǎnshàng hǎo, nǐ hǎo ma? Wǒ shì…

Iemand in het Chinees Begroeten op een Feestje en jezelf Voorstellen

 

Een gesprek starten in het Chinees

We weten dus al hoe je jezelf moet voorstellen in het Chinees. Maar wat als je echt een conversatie wilt voeren in het Chinees? En hoe geef je antwoord als iemand aan je vraagt hoe het met je gaat? Omdat de zinsvolgorde in het Chinees altijd hetzelfde blijft is het vaak makkelijk om antwoord te geven op een vraag in het Chinees. Je kunt namelijk vaak de vraag bijna helemaal herhalen. Je hoeft maar een of twee woordjes te veranderen, en je hebt gewoon een correcte zin. Bovendien is het heel makkelijk om een vraag te formuleren in het Chinees. Je hoeft namelijk alleen maar het vraagwoord 吗 ma toe te voegen aan het einde van de zin.

你好吗?

Nǐ hǎo ma?

Hoe gaat het met je?

(letterlijk: 你 nǐ jij / 好 hǎo goed / 吗 ma vraagwoord)

Als je tegen iemand wilt zeggen dat het goed met je gaat kun je zeggen:

我很好

Wǒ hěn hǎo

Het gaat heel goed met mij

(letterlijk: 我 wǒ ik / 很 hěn erg / 好 hǎo goed)

De vraag terugkaatsen.

Als iemand aan je vraagt: 你好吗?Nǐ hǎo ma? Dan zeg je dus: 我很好 Wǒ hěn hǎo. Het is wel zo beleefd om dan ook aan de andere persoon te vragen hoe het met hem/haar gaat. Het Chinees heeft een heel handig woordje om een vraag terug te kaatsen, namelijk 你呢 nǐ ne. Dit betekent: en jij? Dit kun je eigenlijk bijna altijd vragen. Je kunt 你 ook vervangen voor 他 tā hij of 她 tā zij

Bijvoorbeeld:

我很好, 你呢? Wǒ hěn hǎo, nǐ ne? Met mij gaat het goed, en met jou?

我是荷兰人,她呢?Wǒ shì hélánrén, nǐ ne? Ik ben een Nederlander, en jij?

Hoe spreek je iemand aan in het Chinees?

Aanspreektitels zijn erg belangrijk in het Chinees, omdat het te maken heeft met respect. Hiërarchie is belangrijk in China en men wil graag aangesproken worden met de juiste titel. Dat is opletten geblazen dus! Nadat je jezelf hebt voorgesteld aan de andere persoon, moet je dus ook kijken hoe je je ander aan moet spreken. De correcte manier om iemand aan te spreken is: naam + titel. De titel van de persoon heeft vaak te maken met zijn/haar beroep, maar je kunt ook gewoon meneer of mevrouw zeggen.

Bijvoorbeeld: 桑娜老师

Sāngnà lǎoshī

Docent Sanne

Het woord voor meneer in het Chinees is 先生 xiānsheng, het woord voor mevrouw in het Chinees is 女士 nüshì. Je zegt altijd eerst de naam en dan pas de titel. Vaak wordt alleen de achternaam van de persoon voor de titel gezegd.

Let op: De achternaam komt in het Chinees vóór de voornaam. In het Nederlands is het omgekeerd. Piet Klaver zou in China dus Klaver Piet heten.

Bijvoorbeeld:

白先生

Bái xiānsheng

Meneer Bai

Bijvoorbeeld:

白女士

Bái nüshì

Mevrouw Bai

Tip van Sanne Laoshi: Iemand aanspreken met zijn of haar titel lijkt misschien voor ons wat vreemd, maar het kan soms juist heel handig zijn. Als je even iemands naam bent vergeten kun je die persoon gewoon aanspreken met de titel van zijn of haar beroep.

Formeel/informeel

Het Chinees maakt net als het Nederlands een onderscheid tussen de formele en informele aanspreekvorm: jij en u. Zoals je al eerder hebt kunnen lezen is het Chinese woord voor jij 你 nǐ. De formele aanspreekvorm u is 您 nín in het Chinees. Je kunt dus ook zeggen: 您好, 您好吗 nín hǎo, nín hǎo ma? Dit betekent Hallo, hoe gaat het met u? Net als het Nederlandse u kun je 您 nín zowel voor mannen en vrouwen gebruiken.

Formeel en Informeel Groeten en Hallo zeggen in het Chinees

Belangrijk: Het is belangrijk dat je een goede eerste indruk maakt. Dus ook al als je jezelf gaat voorstellen in het Chinees. Spreek daarom oudere mensen altijd aan met 您 nín in plaats van 你 ní. Dit is beleefder en zo toon je meer respect naar de oudere persoon. 您好 nín hǎo Hallo (beleefd)

Funfact: Soms gebruiken de Chinezen, in informele setting, een hele andere manier om iemand te vragen hoe het hem/haar gaat. Ze zeggen dan: 你吃饭了没有?Nǐ chīfàn le méiyǒu? Dit betekent letterlijk: heb je al gegeten? De Chinezen willen hier niet letterlijk weten of je al gegeten hebt, maar het is een symbolische vraag naar je gezondheid. Deze vraag wordt alleen gebruikt tussen familieleden of tussen hechte vrienden.

Jezelf voorstellen in het Chinees in de praktijk

Je hebt al veel Chinees geleerd na het lezen van deze blog! Je kunt alle losse woordjes en zinnetjes al samenvoegen tot een kort Chinees dialoog, kijk maar:

老师您好, 您好吗? 我很好。我叫桑娜,您呢?

Lǎoshī nín hǎo, nín hǎo ma? Wǒ hěn hǎo. Wǒ jiào sāngnà, nǐ ne?

Hallo docent, hoe gaat het met u? Met mij gaat het goed. Ik heet Sanne, en (hoe heet) u?  

白女士你好,我是荷兰人,您呢?

Bái nǚshì nǐhǎo, wǒ shì hélán rén, nín ne?

Mevrouw Bai, ik ben een Nederlander. Waar komt u vandaan?

张先生早上好,你好吗?

Zhāng xiānshēng zǎoshang hǎo, nǐ hǎo ma?

Goede morgen meneer Zhang, hoe gaat het met je?

En hoe nu verder?

Nu je al heel wat woorden kent en je weet hoe je jezelf kunt voorstellen in het Chinees op een correcte manier, kun je dit zelf verder toepassen in de praktijk. Je kunt zelf zinnen proberen te maken met Chinese woorden die je al kent of woorden uit andere Baozi TV artikelen of Baozi TV filmpjes. Doordat de zinsstructuur in het Chinees bijna niet verandert, kun je zelf woorden invullen in die standaard zinsstructuur. Aan de slag dus! En blijven herhalen, herhalen, herhalen. Probeer bijvoorbeeld ook alle nieuwe karakters die je hier hebt geleerd een paar keer op te schrijven en te onthouden.

Chinees-Leren-Spreken-Startersgids-–-de-Chinese-Uitspraak-Uitgelegd

Chinees Leren Spreken Startersgids – de Chinese Uitspraak Uitgelegd

Chinees Leren Spreken Startersgids – de Chinese Uitspraak Uitgelegd

Chinees leren spreken is iets wat bij heel veel mensen op de bucketlist staat. Maar hoe begin je daar eigenlijk mee? Chinees leren spreken is niet makkelijk, maar kan wel heel leuk en ook heel nuttig zijn. Wat jouw reden voor het leren van Chinees ook is, je bent hier aan het juiste adress. In dit artikel van Baozi TV leer je hoe je moet beginnen, hoe Chinese klanken worden uitgesproken en hoe de Chinese tonen moeten worden uitgesproken. 

Hoe begin je met Chinees leren spreken?

“Nǐhǎo!” Misschien heb je dit woord al wel eens gehoord. Het betekent “hallo” in het Mandarijn. Dit is precies de eerste stap die nodig is om te beginnen met het leren van chinees: luisteren! Het Chinees klinkt zo anders dan het Nederlands dat je eerst even zal moeten wennen aan de klank ervan. Dit komt doordat het Chinees een ‘toontaal’ is, wat betekent dat de betekenis van een woord afhankelijk is van de toon waarop het woord wordt uitgesproken. Door goed te luisteren naar de manier waarop woorden worden uitgesproken (kijk bijvoorbeeld een van onze filmpjes), en dan stap voor stap ook de betekenis van die woorden te leren, kun je op een hele efficiënte manier de taal goed onder de knie krijgen en ga je voor je het weet van nul naar vloeiend.

Het Chinese alfabet

Het Chinese alfabet bestaat niet! De Chinezen schrijven in karakters en niet in letters. Elk woord heeft een eigen karakter dat bestaat uit allemaal streepjes. Één karakter is dus één woord, geen letters die je aan elkaar plakt om een woord te vormen. Als je meer wilt weten over Chinese karakters, klik dan hier. Om het Chinese leren spreken wat makkelijker te maken, is er een systeem bedacht om de karakters op te schrijven in letters. Dit systeem wordt Pinyin genoemd. Het leren van Pinyin is dus een goed begin als het Chinees wilt leren spreken.

Wat is Pinyin?

Pinyin is de romanisering van karakters. Omdat het Chinees geen fonetische taal is, kun je niet meteen zien hoe het woord moet worden uitgesproken. Daarom heeft het Chinees naast Chinese karakters ook een systeem om de uitspraak van de karakters op te schrijven in Latijnse letters. Dit systeem wordt ook wel Hanyu Pinyin genoemd. Dit is overigens niet het enige systeem wat hiervoor bedacht is, maar het is wel het systeem wat tegenwoordig het meeste op het vasteland van China wordt gebruikt. Pinyin is ook heel belangrijk als je Chinees wilt leren spreken. Hierdoor weet je hoe een karakter uitgesproken moet worden.

Geschiedenis van Pinyin

Pinyin is een vrij nieuw systeem. Het werd in 1958 goedgekeurd door de Chinese overheid en in 1979 voor het eerst in de praktijk ingevoerd. De woorden ‘Hanyu Pinyin’ betekenen letterlijk Chinese-taal-transcriptie. Het systeem is bedacht door een Chinese man met goedkeuring van de volksrepubliek. Tegenwoordig wordt Pinyin zowel in China als buiten China gebruikt voor het leren van de Chinese taal, en als invoer systeem voor elektronica.

Pinyin om te typen:
Heb je je altijd al afgevraagd hoe de Chinezen typen op een computer of op een mobiel? Daar gebruiken ze dus het Pinyin alfabet voor! Pinyin wordt gebruikt voor het invoeren van karakters op een toetsenbord. Ze typen dus eigenlijk gewoon de romaanse letters die overeenkomen met het karakter.

chinese alfabet typen pinyin

Het alfabet

Pinyin is dus eigenlijk een soort alfabet met letters die wij gewoon kunnen lezen. Dit alfabet is onder te verdelen in twee delen. Het bovenste deel bestaat uit alle klinkers en het onderste deel bestaat uit medeklinkers. Je kunt klanken uit het bovenste deel koppelen met klanken uit het onderste deel en zo woorden vormen. Dit zijn dus alle Chinese klanken die in het Mandarijn bestaan. Als je deze goed onder de knie hebt kun je alle Chinese woorden uitspreken. Kijk maar eens in de tabellen hieronder. Aan de rechterkant zie je hoe de klanken moeten worden uitgesproken met de Nederlandse uitspraak. 

De bovenste helft

Pinyin

a – o – e – i – u – ü
ai – an – ang – ao – ong – ou
ei – en – eng – er
ia – ian – iang – iao
ie – in – ing – iu – iong
ua – uai – uan – uang
ui – un – uo
üe – üan – ün

Nederlandse uitspraak

aa – oh – uh – ie – oe – uu
aai – an – ang – auw – ong – oow
eej – un – ung – ar
ie’aa – ie’en – ie’ang – ie’au
ie’eh – in – ing – ie’oow – ie’ong
oe’a – oe’ai – oe’an – oe’ang
oe’eej – oe’un – oe’o
uu’e – uu’an – uu’un

De onderste helft

Pinyin

b – p – m – f
d – t – n – l
z – c – s
zh – ch – sh
j – q – x
g – k – h
r – y – w

Nederlandse uitspraak

boh – poh – moh – foh
duh – tuh – nuh – luh
tz – ts – ss
dzj – tzj – shj
tjie – tsjie – ssjie
guh (engelse g) – kuh – gguh
rzj – jie – woe

Wat zijn Chinese tonen?

Het Mandarijn heeft 5 verschillende tonen. Deze tonen worden aangegeven met streepjes boven de Pinyin woorden, waardoor je weet op welke toon dat woord moet worden uitgesproken. Soms worden de tonen niet aangegeven met streepjes, maar met de nummers 1 t/m 5. Bij het uitspreken van de tonen moet je letten op de toonhoogte van je stem binnen je eigen stembereik. Je kunt stembereik het beste indelen in een schaal van 1 tot 5, waarbij 5 heel hoog is en 1 heel laag.

  1. De eerste toon is hoog en lang. Je stemhoogte moet op niveau 5 zitten en in een rechte lijn doorgaan: ā.
  2. De twee toon klinkt vragend en kort. Je stemhoogte gaat van niveau 3 naar 5, schuin omhoog: á.
  3. De derde toon gaat van hoog naar laag en weer terug, in een soort dal. Je stemhoogte gaat van niveau 3 naar niveau 1 en vervolgens naar niveau 4: ǎ.
  4. De vierde toon klinkt streng en kort, van hoog naar laag. Je stemniveau gaat van niveau 5 naar 1: à.
  5. De vijfde toon is neutraal, zonder toon.

chinese tonen, tonen in het chinees

Regels

In principe zijn de tonen vastgeplakt aan de woorden. Ze vormen dus een paar. Maar soms komt dit dan een beetje in de knoop met de uitspraak. Bijvoorbeeld als je drie woorden met de derde toon achter elkaar moet uitspreken. Daarom zijn er drie uitzonderingen waarbij een toon mag veranderen.

  1. De derde toon sandhi:

    Als een derde toon 2 keer achter elkaar voorkomt, dan verandert de 1e derde toon automatisch in een tweede toon.

    Bijvoorbeeld:
    nǐhǎo → níhǎo = hallo, 你好.
    Als een derde toon meer dan 2 keer achter elkaar voorkomt, dan veranderen alle derde tonen in een tweede toon, behalve de laatste.
    Bijvoorbeeld:
    wǒ hěn hǎo → wó hén hǎo = met mij gaat het goed, 我很好.
  2. De toon sandhi van 不 (bù 4e toon, niet):

    不 wordt uitgesproken op een tweede toon als het voor een vierde toon karakter staat. In alle andere gevallen blijft 不 een vierde toon.

    Bijvoorbeeld:
    bù shuō = niet praten不说
    bù hǎo = niet goed 不好
    bù xué = niet leren 不学
    bú duì = niet juist 不对
  3. De toon sandhi van 一 (yī 1e toon, één):

    一 wordt uitgesproken op een eerste toon wanneer het op zichzelf staat, aan het einde van een zin of als nummer. Het wordt uitgesproken op een vierde toon als het direct voor een 1e, 2e, of 3e toon karakter staat. Het wordt uitgesproken op een tweede toon als het direct voor een vierde toon karakter staat.

    Bijvoorbeeld:
    dìyī = eerste 第一
    yíyàng = hetzelfde 一样
    yìbān = algemeen 一般
    yìzhí = direct 一直
    yìqǐ = samen 一起

Waarom zijn Chinese tonen belangrijk?

Je zult merken dat het in het begin heel lastig is om op de juiste Chinese tonen te praten, vooral als je net begint met Chinees leren spreken. Daarom is het heel erg belangrijk dat je goed luistert naar hoe de tonen worden uitgesproken in een hele zin. Kijk bijvoorbeeld een van onze filmpjes om te oefenen. Omdat in het Chinees de betekenis van een woord vast zit aan de toon waarop het woord uitgesproken, is het heel erg belangrijk om te tonen goed onder de knie te hebben. Anders kun je in hele ongemakkelijke situaties terecht komen…

Voorbeeld:
马 mǎ = paard
妈 mā = moeder
Voorbeeld:
水饺 shuǐjiǎo = Chinese dumpling
睡觉 shuìjiào = slapen

我要问你妈妈 wǒ yào wèn nǐ māmā = Ik wil het aan je moeder vragen
我要吻你妈妈 wǒ yào wěn nǐ māmā = Ik wil je moeder kussen

Woorden maken

Nu je weet hoe je de Pinyin moet uitspreken, hoe de je tonen moet lezen en wat de regels zijn van de tonen, kun je aan de slag gaan moet woorden en zinnen maken. Door de letters van de onderste helft van het Pinyin alfabet te combineren met de bovenste helft, kun je alle Chinese klanken maken die er bestaan. In het begin kan het erg helpen om alle klanken eerst individueel uit te spreken en daarna pas het hele woord met de toon: n-i = nǐ, h-ao = hǎo.
Funfact: In China leren de kinderen Pinyin op school, door allemaal tegelijk hardop de klanken uit te spreken. Dat doen ze heel serieus en gedisciplineerd.

Waar moet je op letten?

Als je goed Chinees wilt leren spreken, let dan vooral goed op het verschil in uitspraak tussen z, c, s en zh, ch, sh. Dit klinkt misschien wat vreemd, maar de klanken zh, ch, sh zouden uitgesproken moeten worden met de tong omhoog gekruld. Waarschijnlijk moet je dit een paar keer hardop uitspreken voordat je het verschil onder de knie krijgt. Als je moeite hebt met het achterelkaar uitspreken van de tonen, dan kan het helpen om je hand mee te bewegen op de tonen.

Chinese tonen uitspreken tong klanken

Sanne Laoshi’s tip: Het helpt mij heel erg om bij de derde toon mijn hoofd mee te bewegen, als een klein knikje naar beneden. Daardoor gaat de toon wat dieper klinken en is het makkelijker te onderscheiden van de tweede toon.

Oefenen

Nu is het tijd om hard te gaan oefenen met zowel de uitspraak van de Chinese klanken als de Chinese tonen. Als je Chinees leert leer je eigenlijk drie verschillende dingen: de uitspraak, de Pinyin en het karakter. Het is belangrijk dat je ook weet hoe je de Pinyin schrijft, want dat heb je nodig om te kunnen typen. Als je meer wilt leren over het Schrijven van Chinese karakters, kijk dan eens hier. Nu is het tijd om eindeloos te oefenen. Hieronder vind je alvast een lekkere tongbreker.

四是四,                          sì shì sì,                         Vier is vier

十是十。                     shí shì shí.                     Tien is tien

十四是十四,               shísì shì shísì,               Veertien is veertien

四十是四十。            sìshí shì sìshí.               Veertig is veertig

十四不是四十,           shísì búshì sìshí,          Veertien is niet veertig

四十不是十四。        sìshí búshì shísì.           Veertig is niet veertien

四十四只石狮子!       sìshísì zhī shí shīzi!     Vierenveertig stenen leeuwen!

Sanne Laoshi’s ervaring:
Ik heb altijd gemerkt dat een goede uitspraak van Pinyin en een goede uitspraak van de tonen super belangrijk is voor je algemense Chinese taalvaardigheid. Ik zie Pinyin echt als een basis voor de Chinese taal en ben van mening dat in dit geval kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit.

Woordenlijst:

Je kunt ook alvast oefenen met het schrijven van het Chinese karakter terwijl je het woord hardop uitspreekt met de juiste toon. Je kunt oefenen door het kijken van dit filmpje, of je kunt zelf proberen wat zinnen te maken. Probeer bijvoorbeeld deze woorden een te schrijven en uit te spreken.

  1. 我 wǒ = ik
  2. 你 nǐ = jij
  3. 他 /她 tā/tā = hij / zij
  4. 好 hǎo = goed
  5. 不 bù = niet, nee
  6. 一,二,三 yī, èr, sān = een, twee, drie
  7. 想 xiǎng = willen (ww)
  8. 吃 chī = eten (ww)
  9. 包子 bāozi = gestoomd broodje
  10. 是 shì = zijn (ww)
  11. 荷兰 hélán = Nederland
  12. 人 rén = mens
  13. 叫 jiào = heten (ww)
  14. 谢谢 xiè xiè = bedankt
  15. 再见 zàijiàn = tot ziens
over-de-chinese-taal-wat-is-mandarijn-en-hoe-is-het-ontstaan-3

Over de Chinese Taal – Wat is Mandarijn en hoe is het ontstaan?

Over de Chinese Taal – Wat is Mandarijn en hoe is het ontstaan?

We horen tegenwoordig zoveel over China en de Chinese taal. Misschien wordt het wel de taal van de toekomst! Het wordt dus hoog tijd om jezelf er in eens te verdiepen. Hoe is het ontstaan? Wat is de positie van het Mandarijn nu in de wereld? En hoe kun je eigenlijk Chinees leren? In dit artikel krijg je een overzicht van alle belangrijke dingen die je moet weten over het Mandarijn.

De geschiedenis van de Chinese taal – Mandarijn

De geschiedenis van het Mandarijn gaat ontzettend ver terug. De eerste Chinese karakters die gevonden zijn dateren van ongeveer 1500 tot 1100 voor Christus. Deze zijn gevonden op botten van dieren of schilden van schildpadden die ook wel ‘orakelbotten’ worden genoemd. Deze werden gebruikt voor het orakelen (voorspellen) van de toekomst.

Die zagen er echter heel anders uit dan de karakters die nu in China geschreven worden, want ook de karakters hebben veel ontwikkeling doorgemaakt over de jaren. De eerste karakters leken veel meer op kleine tekeningen, eigenlijk een soort hiërogliefen. Langzamerhand zijn deze karakters en de chinese taal verder ontwikkeld tot het Klassiek Chinees en vervolgens tot het Modern Chinees.

Fun fact: waarom heet het eigenlijk Mandarijn?
Mandarijn komt van het Portugese woord ‘mandar’ wat bevelen betekent. Ze gebruikte dit woord omdat het Mandarijn ten tijden van het keizerlijk hof de taal van de ambtenaren was, en zij deelden de bevelen uit.

Vier ontwikkelingen van de Chinese taal

Klassiek Chinees

Klassiek Chinees is dus het voorstadium van het Modern Chinees. Het is een schrijftaal (dus geen spreektaal) die erg litair en formeel is. Vooral de Chinese elite gebruikte het Klassiek Chinees. Je kunt het dus wel een beetje vergelijken met het Latijn. Klassiek Chinees is hele compacte en korte taal.

Ze maakte een zin het liefst zo kort mogelijk, wat resulteerde in een gecompliceerde grammatica en karakters met meerdere mogelijke interpretaties. Een Klassiek Chinese tekst kan wel twee keer zo kort zijn dan dezelfde tekst in het Modern Chinees. Soms wordt er nog wel eens een klassieke structuur gebruikt in een academisch Chinees werk of in een formeel stuk.

Klassiek Chinees is een geschreven literaire taal die vooral werd gebruikt door de Chinese elite.

Bianwen Chinees

Het Klassiek Chinees was voor lange tijd in gebruik in China. Tijdens de Tang dynasty (618-907) ontwikkelde er echter ook een nieuwe schrijftaal, het Bianwen. Dit was een van de eerste literaire vormen van de gesproken chinese volkstaal.

Het Bianwen werd vooral gebruikt om liederen, verhalen en Boeddhistische teksten op te schrijven. Deze schrijftaal stond veel dichter bij de gesproken taal dan het klassiek Chinees en zorgde voor een kleine opbloei in Chinese literatuur. Het klassiek Chinees werd ook nog gewoon gebruikt tijdens deze periode. Buiten de Tang dynasty werd Bianwen niet veel gebruikt.

Belangrijk:

  • Bianwen was een van de eerste literaire vormen van de gesproken Chinese volkstaal.
  • Baihua is een geschreven vorm van de Chinese spreektaal.

Baihua Chinees

Baihua is een geschreven vorm van de Chinese spreektaal die is ontstaan omdat het gat tussen het gesproken en het geschreven Chinees heel groot was. Maar weinig mensen konden de geschreven Klassiek Chinese teksten begrijpen.

Baihua was vooral in gebruik tijdens de Ming en Qing dynastieën (1368–1912). Het werd gebruikt voor romans en was bedoeld voor het gewone volk. Naast het Baihua werd Klassiek Chinees nog steeds gebruikt voor officiële documenten.

Modern Chinees

Tegenwoordig spreekt en schrijft men Modern Chinees in China. Het Chinees kent vele dialecten, maar de standaard taal van China is het Mandarijn. In de geschreven vorm van het Mandarijn zijn er twee vormen, het Traditioneel Chinees en het Vereenvoudigd Chinees.

Traditioneel Chinees:
Chinees leren:
學中文
xué zhōngwén
Vereenvoudigd Chinees:
Chinees leren:
学中文
xué zhōngwén

Tot voor kort schreef iedereen in China in traditionele Chinese karakters, omdat dit tot 1950 de standaard schrijftaal was in China. Wegens het hoge aantal ongeletterden besloot de Chinese overheid dat de schrijftaal makkelijker moest worden. Tussen 1950 en 1960 heeft de overheid daarom een groot deel van de karakters versimpeld.

Tegenwoordig schrijft het grootste deel van China in vereenvoudigde Chinese karakters. De vereenvoudiging betekent dat de basis van het karakter hetzelfde is gebleven, maar het bestaat nu uit minder streepjes. Hierdoor zijn de karakters niet alleen makkelijker te leren, maar ook sneller om te schrijven. De meeste Chinezen kunnen de traditionele karakters wel herkennen, maar niet schrijven.

Wil je leren hoe je jezelf voorstelt in het Chinees? Bekijk dan deze video:

Waar wordt Chinees gesproken?

Men zegt dat Mandarijn Chinees een van de meest gesproken talen ter wereld is. Dat is ook niet zo vreemd met meer dan 1 miljard moedertaalsprekers. Maar waar in Azië, naast het Chinese vasteland, wordt eigenlijk Mandarijn gesproken

Taiwan

Op het eiland Taiwan wordt Mandarijn gesproken, ook wel Taiwanees Mandarijn genoemd. Dit is de officiële voertaal van Taiwan. Deze taal is gebaseerd op het dialect van Beijing en lijkt heel erg op het Mandarijn dat op het vasteland wordt gesproken.

Op Taiwan schrijft met nog in Traditionele karakters, omdat de vereenvoudiging daar nooit is doorgevoerd. Als je naar Taiwan gaat zul je misschien ook merken dat je lang niet alles kunt verstaan. Dit komt omdat de informele Taiwanese spreektaal erg beïnvloed is door dialecten. De meeste Taiwanezen spreken het dialect ‘Taiwanees Hokkien’ en dit verschilt heel erg van het standaard Mandarijn. 

Singapore

Singaporees Mandarijn is een van de vier officiële talen van Singapore. Het Singaporese Mandarijn heeft twee verschillende dialecten: het standaard Singaporese Mandarijn en het informele Singaporese Mandarijn.

De eerste is de taal die in formele gelegenheden in Singapore wordt gebruikt en is te horen op televisie en radio en wordt onderwezen in overheidsscholen. Het Singaporese Mandarijn verschilt wel wat van het standaard Mandarijn in uitspraak en in vocabulair. Funfact:  Sinds een ‘Spreek Mandarijn Campagne’ is het Mandarijn naast Engels grootste taal van Singapore.

Belangrijk:

  • Mandarijn wordt in Taiwan en Singapore gesproken.
  • Kantonees wordt in Hong Kong gesproken.

Hong Kong

In Hong Kong spreekt men voornamelijk Kantonees, een andere Chinese taal. Toch wordt in Hong Kong op een groot deel van de basisscholen ook in het Mandarijn onderwezen. Mandarijn doet steeds meer haar intrede in Hong Kong en wordt onder andere veel gebruikt in de handel.

Niet iedereen is blij met deze ontwikkeling. De Hongkongnezen zijn bang dat het Mandarijn hun eigen taal verdrukt en bedreigt. In mijn ervaring kun je in Hong Kong beter terecht met het Engels dan met het Mandarijn. Maar kijk ook niet vreemd op als je een Hongkongnees tegenkomt die vloeiend Mandarijn spreekt.

Belangrijk:
Het Mandarijn is geen officiële taal in Hong Kong

Waar in de rest van de wereld wordt Mandarijn gesproken?

Mandarijn is dus een officiële taal in het Chinese vasteland, Taiwan en Singapore, maar het is ook een van de officiële talen van de Verenigde Naties. Bovendien kun je in nog veel meer landen in de wereld Chinees op straat horen.

Er zijn namelijk heel veel overzeese gemeenschappen over de hele wereld. Naar schatting wonen er zo’n 50 miljoen Chinezen overzee, waarvan de meesten ergens in Azië wonen. In Indonesië, Maleisië, en zuid-Vietnam is het Mandarijn zeer goed gerepresenteerd, zonder een officiële taal te zijn.

Het Mandarijn is een van de officiële talen van de Verenigde Naties.

Chinees als tweede taal

Ook steeds meer niet-Chinezen leren Chinees. Er is een duidelijke stijgende lijn te zien in mensen die Chinees leren, omdat de Chinese economie steeds belangrijker wordt in de wereld beginnen mensen ook steeds met het belang in te zien van het leren van Chinees.

HSK – Hanyu Kaoshi Shuiping

De officiële toets om je Chinese vaardigheid te testen is de ‘HSK’ (Dit staat voor: Hanyu Kaoshi Shuiping/ Chinese Taalvaardigheidstoets). In 1991 werd deze toets nog maar door 2000 mensen gemaakt, in 2017 waren dit er al 6.5 miljoen. Ook geven steeds meer middelbare scholen Chinese les. Sinds 2018 is het zelfs een officieel examenvak in Nederland.

Ervaring van Sanne Laoshi:
Als ik mensen vertel dat ik Chinees spreek krijg ik heel vaak te horen: “Ja, Chinees is de taal van de toekomst! Jij komt er wel.” Vaak weten deze mensen helemaal niet waar ze het over hebben, maar het is toch aanmoedigend om te horen!

Chinees in Nederland

Je bent vast wel eens in een van de Chinatowns in Nederland geweest. We hebben een Chinatown in Amsterdam, Rotterdam en in Den Haag. Er zijn best wel veel Chinezen in Nederland, we weten niet precies hoeveel, maar naar schatting zijn het er ongeveer 80.000 tot 145.000.

Funfact: 43% van de werknemers met Chinese achtergrond werkt in de horeca.

Chinezen en Nederland

Helaas voor de Mandarijn leerders onder ons zijn de meeste Chinezen in Nederland van Kantonese afkomst en spreken ze vaak geen Mandarijn. We hebben vooral Zuid-Chinezen in Nederland, omdat wij in het einde van de 19e eeuw veel Chinese zeelieden uit Engeland hebben overgenomen.

Engeland had een kolonie in Hong Kong en voerde zo de Zuid-Chinese zeelieden richting Europa. Er zijn tijdens de eerste wereldoorlog ook veel Chinezen uit Zhejiang als arbeiders via Frankrijk naar Nederland gekomen.

Tegenwoordig komen er ook veel Chinese toeristen naar Nederland. Wegens de groeiende Chinese economie kunnen steeds meer Chinezen een reis naar Europa betalen. Ook voor studenten is Nederland aardig populair.

Ga maar eens een kijkje nemen op de Universiteit van Delft. Een groot deel van de studenten daar is afkomstig uit China. De nieuwe generatie Chinezen die naar Nederland komen spreken wel vaak Mandarijn. Aarzel dus niet en probeer eens je Chinese kennis in de praktijk te brengen in Nederland.

Chinees, de taal van de toekomst.

Steeds meer mensen denken dat Chinees de taal van de toekomst is, en dat is niets voor niets. De ontwikkelingen in China gaan ontzettend hard, de Chinese economie is welvarender dan ooit tevoren, en er wordt steeds meer handel gedreven met China.

Met de recentelijke ontwikkelingen in de handelsoorlog tussen China de Verenigde Staten verwacht men dat de banden tussen China en Europa nog hechter zullen worden. Is het dus een goed idee om Chinees te leren? Zeker weten! Is het een fluitje van een cent? Absoluut niet, maar geen zorgen, Baozi TV kan je helpen! Kijk bijvoorbeeld eens een filmpje van een Chinese les. Of lees een artikel over het lezen en schrijven van Chinese karakters.

Hoe is het om Chinees te leren?

Chinees is een moeilijke taal om te leren. Dat komt vooral omdat wij niet gewend zijn aan de uitspraak van het Chinees en door het Chinese schrift. De uitspraak is zo anders, omdat het Chinees een ‘toontaal’ is, wat betekent dat de betekenis van een woord afhankelijk is van de toon waarop je het woord uitspreekt. Als je Chinees wilt leren is het erg belangrijk dat je die tonen en de uitspraak van de klanken goed onder de knie krijgt. Als je een Chinees woord op een verkeerde toon uitspreekt kan het namelijk zo een hele andere betekenis hebben.

Bijvoorbeeld:
Het woord voor paard is: mǎ, en het woord voor moeder is: mā.
Deze twee woorden kun je maar beter niet door elkaar halen.

Nadat je de uitspraak van het Chinees onder controle hebt, kun je je focussen op de zinsvolgorde in het Chinees en kun je langzamerhand woorden en zinnen gaan leren. Als je meer wilt weten over de eerste stappen voor het leren van Chinees, kijk dan eens hier. Als je goed doorzet met het leren van Chinees, je de basiswoorden en basiszinnen leert, en alle kansen aangrijpt om Chinees in de praktijk te oefenen (bijvoorbeeld deelnemen aan het Immersion event van Baozi TV) kun je je al best snel redden in China.

Sanne Laoshi’s ervaring:
Ik leer nu al ruim 5 jaar Chinees en durf best te zeggen dat ik vloeiend ben in het Mandarijn. Ik heb vooral moeite met het onthouden van Chinese karakters, maar omdat ik de basisuitspraak en de Chinese tonen heel goed geoefend heb, gaat Chinees spreken mij heel goed af en krijg ik regelmatig verbaasde blikken van Chinezen. Daar doe je het toch voor?!

chinese-karakters-lezen-en-schrijven-voor-beginners-COVER

Chinese Karakters Lezen en Schrijven voor Beginners

Chinese Karakters Lezen en Schrijven voor Beginners

“Dat is Chinees voor mij, ik begrijp er niks van.” Ha! Dat hoef je binnenkort misschien wel nooit meer te zeggen. Na het lezen van dit artikel kun je al heel wat Chinese karakters lezen en kun je zelfs al wat Chinees schrijven, en weet je precies hoe de Chinese schrijftaal in elkaar zit. Waar wacht je nog op? Pak pen en papier!

Hoeveel Chinese karakters zijn er?

Sommigen zeggen dat er in totaal wel 80.000 Chinese karakters zijn, anderen zeggen dat het er ongeveer 50.000 zijn. Gelukkig hoef jij er niet zoveel te leren. Het antwoord hierop is niet zo eenvoudig als je misschien denkt. Er zijn namelijk heel veel Chinese karakters die niet meer gebruikt worden en die niemand kent. Een gemiddeld Chinees woordenboek bevat ongeveer 20.000 karakters, de gemiddelde karakter kennis van goed opgeleide Chinees is ongeveer 8.000 karakters, en je hebt er maar ongeveer 2000 tot 3000 nodig om een krant te kunnen lezen.

Belangrijk:
Je hoeft maar 2000 tot 3000 Chinese karakters te kennen om een krant te kunnen lezen.

Karakters zijn een heel belangrijk deel van de Chinese cultuur en identiteit. Volgens de oude Chinezen stond je handschrift sterk in verband met je persoonlijke karakter. Ze geloofden dat je handschrift je smaak, temperament, karakter en zelfs je academische vaardigheden reflecteert. Heb je een mooi handschrift? Dan deugde jij zelf waarschijnlijk ook. Kun je niet zo mooi schrijven? Dan kun je maar beter goed opletten bij de lessen van Baozi TV. Bekijk hier een les!

De oude Chinezen geloofden dat je handschrift je smaak, temperament, karakter en zelfs je academische vaardigheden reflecteert.

Traditioneel vs Vereenvoudigd Chinees

Op het Chinese vasteland is de standaardtaal het Mandarijn, maar er zijn vele Chinese dialecten. De schrijftaal van deze dialecten komt sterk overeen met de schrijftaal van het Mandarijn. Bijna alle karakters worden dus hetzelfde geschreven, alleen anders uitgesproken.

 

Tot voor kort schreef iedereen in China in traditioneel Chinees, omdat dit tot 1950 de standaard schrijftaal was in China. Wegens het hoge aantal ongeletterden besloot de Chinese overheid dat de Chinese schrijftaal makkelijker moest worden en heeft daarom een groot deel van de karakters versimpeld. De vereenvoudiging betekent dat de basis van het karakter hetzelfde is gebleven, maar het bestaat nu uit minder streepjes. In Taiwan, Hong Kong en Macao schrijven ze nog wel in traditionele karakters.

Traditioneel:
Karakter voor luisteren:
Vereenvoudigd:
Karakter voor luisteren:
Een karakter kan uit 1 tot 64 strepen bestaan. De traditionele Chinese karakters bestaan dus vaak uit meer strepen dan de vereenvoudigde karakters, maar zelfs een vereenvoudigt karakter kan behoorlijk ingewikkeld zijn. Kijk maar eens naar dit (vereenvoudigde) karakter voor de naam van een noedel gerecht uit Xi’an:

Chinese-Karakter voor Noedel

De geschiedenis van het Chinese schrift (Hanzi)

De eerste Chinese karakters die gevonden zijn dateren van ongeveer 1500 tot 1100 voor Christus. Deze zijn gevonden op botten van dieren of schilden van schildpadden die ook wel ‘orakelbotten’ worden genoemd. Deze werden gebruikt voor het orakelen (voorspellen) van de toekomst.

Deze oude karakters zagen er heel anders uit dan de karakters van nu. Het waren namelijk veel meer kleine tekeningetjes. Langzamerhand zijn deze karakters en de Chinese taal verder ontwikkeld tot het Klassiek Chinees en vervolgens tot het Modern Chinees.

Klassiek Chinees

Klassiek Chinees is dus het voorstadium van het Modern Chinees. Het is een geschreven (het wordt dus niet gesproken) literaire en formele taal die vooral werd gebruikt door de Chinese elite. Je kunt het dus wel een beetje vergelijken met het Latijn.

De stijl van klassiek Chinees is heel anders dan die van Modern Chinees. Het is namelijk een hele compacte en korte taal. Ze maakte een zin het liefst zo kort mogelijk, wat resulteerde in een gecompliceerde Chinese grammatica en karakters met meerdere mogelijke interpretaties.

Modern Chinees

Een Klassiek Chinese tekst kan wel twee keer zo kort zijn dan dezelfde tekst in het Modern Chinees. Het leren van Klassiek Chinees kan je helpen met het beter begrijpen van de Moderne taal, maar het is zeker niet noodzakelijk. Soms wordt er nog wel eens een klassieke structuur gebruikt in een academisch Chinees werk of in een formeel stuk.

Voorbeeld:
王甚異之 (wáng shèn yì zhī = koning/erg/vreemd/het)
De koning vindt het erg vreemd

De Chinese karakters uitgelegd

Tijd voor het echte werk! Voordat ik zelf begon met het leren van Chinese karakters snapte ik niks van hoe al die streepjes samen een woord kunnen vormen. Het feit dat er geen Chinese alfabet is maakt het ook niet makkelijker, maar er zit wel degelijk een systeem achter.

Wat zijn Chinese radicalen?

Chinese radicalen zijn kleine onderdelen van een Chinese karakter/teken. Deze Chinese radicalen geven de betekenis of de uitspraak van het karakter aan. Er zijn 6 verschillende soorten Chinese karakters. Het onderscheid in deze karakters kan je helpen met het beter herkennen en onthouden van de karakters.

De zes verschillende soorten Chinese karakters

  1. Karakter met radicaal en uitspraak element:

    Een radicaal geeft de betekenis van het karakter aan en het uitspraak element is afgeleid van een ander karakter met dezelfde uitspraak. Zo kun je dus van die kleinere elementen in het karakter de Chinese uitspraak en de betekenis afleiden. Kijk maar eens naar dit karakter: 河.

    Het radicaal:氵staat voor water (水) wat betekent dat het waarschijnlijk iets met water of vloeistof te maken heeft. Het tweede deel (可) wordt uitgesproken als
    . Die twee onderdelen samen vormen het karakter: 河 dat wordt uitgesproken als en ‘rivier’ betekent. Zo’n 75% van alle karakters is volgens bovenstaand systeem opgebouwd.

  2. Karakters die direct zijn afgeleid van pictogrammen:

    Bijvoorbeeld het karakter voor ‘veld’: 田 tián. Zie je de akkers erin terug?

  3. Karakters met een abstracte verwijzing:

    Bijvoorbeeld het karakter voor ‘wortels’ en ‘basis’ 本. Dit karakter bestaat uit 一 en 木. 木 Betekent ‘boom’ en 一 verwijst naar de plek; dat deel onder de boom = ‘wortels’.

  4. Samengevoegde karakters:

    Een karakter dat bestaat uit andere bestaande karakters. Neem bijvoorbeeld weer het karakter voor boom: 木. Twee van deze bomen samen in één karakter betekent (klein) bosje: 林, drie van deze bomen samen betekent (groot) bos 森. Of de karakters voor veld 田 en kracht 力 samen 男 betekent ‘man’.

  5. Wederzijds verklarende karakters:

    Dit zijn karakters die aan een ander karakter verwant zijn. Vroeger waren dit verschillende manieren om één karakter te schrijven, maar zijn later van betekenis veranderd.  Bijvoorbeeld: 考 (kǎo) en 老 (lǎo).

  6. Geleende uitspraak Karakters die direct zijn afgeleid van pictogrammen:

    Karakters die een (deel van een) bestaan karakter lenen, omdat ze dezelfde uitspraak of een verwante betekenis hebben. Dit is ontstaan in gevallen waar er toendertijd nog geen karakter voor een bepaald woord bestond die wel al gesproken werd, of omdat het karakter per ongeluk foutief gebruikt werd en toen doorontwikkeld is naar de nieuwe betekenis.

    Bijvoorbeeld: 自 (zì). Dit karakter betekende oorspronkelijk ‘neus’, maar omdat Chinezen vaak naar hun neus wijzen als ze naar zichzelf verwijzen werd dit karakter “geleend” in het woord voor ‘ikzelf 自己 (zìjǐ). Funfact:  Later is er een nieuw karakter voor ‘neus’ ontwikkeld, namelijk: 鼻(bí).

De acht Chinese basisstrepen voor karakters

Er bestaan 8 basisstrepen waaruit een karakter is opgebouwd. Het karakter voor ‘eeuwigheid’ 永 (yǒng) wordt vaak gebruikt om de basis strepen uit te leggen omdat dit character alle 8 strepen bevat.

  1. Diǎn, (点) punt
  2. Héng, (橫) horizontale streep
  3. Shù, (竪) verticale streep
  4. Gōu, (鉤) haak
  5. Tí, (提) diagonaal van linksonder naar rechtsboven
  6. Wān, (弯) gebogen streep van rechtsboven naar linksonder
  7. Piě, (撇) diagonaal van rechtsboven naar linksonder
  8. Nà, (捺) diagonaal van linksboven naar rechtsonder

Kun je de 8 individuele strepen herkennen in het karakter 永?

De streepvolgorde van Chinese karakters

Ook is er een bepaalde volgorde waaraan je je moet houden bij het schrijven van karakters. Een karakter wordt altijd van boven naar beneden en van  links naar rechts geschreven. De horizontale strepen gaan voor de verticale strepen. De verticale strepen die dwars door de horizontale strepen getrokken worden, gaan als laatste. Als het karakter een vierkant bevat, dan teken je eerst de zij- en bovenkant, vervolgens kun je de strepen binnen het vierkant zetten, waarna je als laatste het vierkant sluit. 

Sanne Laoshi’s TIP:
Ik heb het altijd best lastig gevonden om karakters te onthouden, de truc voor mij was dus herhalen, herhalen en nog eens herhalen. Schaf eens een dik schrift aan met vakken in plaats van lijnen. Er past precies 1 karakter in 1 vakje.

Elke keer als ik een nieuw karakter leerde schreef ik dit karakter 3x op. Als ik dit karakter de volgende keer nog kon opschrijven zonder te checken, beschouwde ik ‘t als ‘geleerd’. Als ik moest spieken, dan schreef ik het karakter nog eens 3x op. En zo nog eens, en nog eens, en nog eens.

De verschillende stijlen om Chinees te schrijven

Net als in het Nederlands kan het Chinees in verschillende handschriften of lettertypen worden geschreven. Nou hebben ze in het Chinese karakterschrift niet zoiets als blokletters of hoofdletters, maar je zult merken dat je niet altijd een karakter zult herkennen zoals je die geleerd hebt.

Dit komt doordat Chinezen meestal in ‘snelschrift’ schrijven. Ze tillen dan uit gemak hun pen niet of nauwelijks van het papier, waardoor de losse streepjes één lange streep worden. Dit is lastig te lezen voor ons, maar het kan ook heel kunstig zijn. Kijk maar eens naar wat Kaligrafie. Gelukkig voor ons kunnen Chinese karakters ook getypt worden.

Hoe typ je in het Chinees?

Mensen vragen mij vaak hoe een Chinees toetsenbord er eigenlijk uitziet. Ze stellen zich dan een gigantisch apparaat voor met honderden kleine karakters erop. Vroeger in de tijd van de typemachine ging dit inderdaad zo. Kleine vierkantjes met karakters erop konden handmatig aan het toetsenbord gezet worden, zodat men zelf kon kiezen welke karakters er nodig waren voor de te schrijven tekst.

Gelukkig is het tegenwoordig veel makkelijker en gebruikt men het Pinyin systeem om te typen. Dit is een systeem om de uitspraak van Chinese karakters op te schrijven in Romeinse letters. Wil je meer weten over Pinyin? Kijk eens hier.

Als je in het Chinees wilt typen op je computer, telefoon of tablet moet je een Chinees toetsenbord installeren. Je typt dan uitspraak in, en vervolgens verschijnt er een balkje in beeld met de meest voorkomende karakters met die uitspraak. Je kiest dan het juiste karakter door het overeenkomende nummer in te toetsen, of door, als het juiste karakter op nummer 1 staat, op spatie te drukken. Dit klinkt misschien wat omslachtig, maar het werkt echt heel snel!

Sanne Laoshi’s TIP:
Hoe installeer je een Chinees toetsenbord?
Ga naar: instellingen –> toetsenbord –> invoerbron –> Chinees Pinyin PRC (vereenvoudigd)
Of je kunt natuurlijk ook een traditioneel toetsenbord installeren.

De kunst van Chinese kalligrafie

Wanneer heb jij voor het laatst iets met de hand geschreven? Iedereen typt tegenwoordig alleen nog maar. Ook in China schrijven jongeren nog maar zelden met de hand. Dit is wel een probleem, omdat Chinezen langzamerhand van veel karakters vergeten hoe ze geschreven moeten worden. Gelukkig wordt in China handschrift wel als heel belangrijk beschouwd en is het zelfs een kunstvorm.

Deze kunst wordt ook wel Chinese kalligrafie genoemd. Soms is kalligrafie heel abstract en is er nauwelijks een Chinees karakter in te herkennen, maar soms is het prima te lezen. Voor kalligrafie gebruikt men een kwast penseel die rechtop in de hand wordt vastgehouden. Het penseel strijkt soms licht en soms zwaar over het papier waardoor er een dikte verschil ontstaat in de strepen. De musea hangen er vol mee!

15 Chinese basiskarakters

Dit zijn 15 basis karakters waar je alvast thuis mee kunt oefenen. Denk goed aan de streepjes volgorde en zorg dat het karakter rechtop in een vierkant past.

  1. 我 wǒ = ik
  2. 你 nǐ = jij
  3. 他 /她 tā/tā = hij / zij
  4. 好 hǎo = goed
  5. 不 bù = niet, nee
  6. 一,二,三 yī, èr, sān = een, twee, drie
  7. 想 xiǎng = willen (ww)
  8. 吃 chī = eten (ww)
  9. 包子 bāozi = gestoomd broodje
  10. 是 shì = zijn (ww)
  11. 荷兰 hélán = Nederland
  12. 人 rén = mens
  13. 叫 jiào = heten (ww)
  14. 谢谢 xiè xiè = bedankt
  15. 再见 zàijiàn = tot ziens
Voorbeeld:
你好 níhǎo = hallo
我叫 wǒ jiào = ik heet
她不是荷兰人 tā bùshì hélán rén = zij is geen Nederlander
他是荷兰人 tā shì hélán rén = hij is een Nederlander
我想吃包子 wǒ xiǎng chī bāozi = ik wil een gestoomd broodje eten
Sanne Laoshi’s TIP:
Spreek het karakter hardop uit tijdens het schrijven. Zo kun je het woord veel sneller onthouden.

En hoe nu verder?

Het is erg belangrijk dat je de geleerde karakters blijft herhalen, anders ben je ze zo weer vergeten. Wil je meer karakters oefenen? Kijk dan eens in de volgende Blogs van Baozi TV en schrijf de karakters en zinnen over. Bekijk ook de Baozi TV video’s, want dan kun je zo stapje voor stapje steeds meer woorden lezen, schrijven en spreken!